İşe iade, iş hukukunda en katı takvime bağlı taleplerden biridir. Bu rehber, işe iade sürecinde bir aylık sürenin nereden başladığını, arabuluculuk aşamasının bu takvimi nasıl böldüğünü ve usule aykırı bir adımın hakkı nasıl tümüyle ortadan kaldırdığını açıklar.
Bir Aylık Sürenin Başlangıç Anı
4857 sayılı İş Kanunu, iş sözleşmesi feshedilen işçinin fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmasını arar. Buradaki kritik nokta, sürenin fesih kararının alındığı tarihten değil, işçiye tebliğ edildiği tarihten işlemesidir. Sözlü fesihlerde ise işçinin işten çıkarıldığını öğrendiği an esas alınır ve bu an çoğu zaman tanıkla ya da bordro, giriş kartı kaydı gibi belgelerle ispatlanır.
Arabuluculuk Dava Şartıdır, Son Tutanak Belgedir
7036 sayılı Kanun ile işe iade talebi için arabuluculuk dava şartı hâline getirilmiştir. Taraflar anlaşamazsa düzenlenen son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu iki süre birbirinin yerine geçmez: bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulmuş olsa bile, son tutanaktan sonraki iki haftalık süre kaçırıldığında dava reddedilir.
Fesih Bildiriminin İçeriği Neden Önemli?
- Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve sebebinin açık gösterilmesi aranır.
- Savunma alınmadan yapılan performans veya davranış kaynaklı fesihler tartışmalı hâle gelir.
- Bildirimde yazılan sebep sonradan değiştirilemez; dosyadaki savunmayı bu sebep belirler.
- Feshin son çare olduğu ilkesi, işverenin başka bir çözüm arayıp aramadığını gündeme getirir.
- İşyerindeki işçi sayısı ve kıdem koşulu, işe iade hakkının kapsamını belirler.
Delil Toplarken Bakılacak Kayıtlar
- Bordro, giriş çıkış kayıtları ve varsa vardiya çizelgeleri
- 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigorta bildirimleri ve işten ayrılış bildirgesi
- Yazılı uyarı, tutanak ve savunma istem yazılarının tamamı
- 6331 sayılı Kanun kapsamındaki eğitim ve sağlık gözetimi kayıtları
- Yerine işe alım yapılıp yapılmadığına ilişkin ilan ve bildirimler
Süre Kaçırıldığında Elde Ne Kalır?
Bir aylık ya da iki haftalık süre kaçırıldığında işe iade talebi düşer; ancak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları gibi talepler kendi zamanaşımı süreleri içinde ayrıca ileri sürülebilir. Bu talepler için de arabuluculuk dava şartı geçerlidir. Dolayısıyla süre kaçırılmış olsa dahi dosyanın tümüyle kapandığı sonucuna varılmamalı, kalan kalemler ayrı bir takvimle değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgi amacı taşır; işyerinin yapısı, feshin gerekçesi ve elinizdeki belgeler sonucu doğrudan etkiler. Süre çok kısa olduğundan, fesih bildirimini aldığınız gün profesyonel destek almanız zaman kaybını önler.