İşçilik alacağı dosyalarında hesap tartışması genellikle geç başlar; oysa kıdem tazminatının tutarını belirleyen veriler fesihten önceki aylarda oluşur. Fesih tarihinden itibaren işleyen usul takvimi ise bu verileri toplamak için sınırsız bir zaman tanımaz.
Fesih Tarihi: Hesabın ve Sürenin Ortak Başlangıcı
Kıdem süresinin sonu, ihbar süresinin işleyip işlemediği, yıllık izin bakiyesinin karşılığı ve faiz başlangıcı hep fesih anına bağlıdır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, feshin kim tarafından, hangi gerekçeyle ve hangi tarihte yapıldığının belgeye dayandırılmasıdır. İstifa dilekçesi olarak imzalatılan matbu metinler ile fiili durum çeliştiğinde, bu çelişkinin yazışma ve tanık beyanlarıyla desteklenmesi gerekir.
Arabuluculuk Bir Aşama Değil, Bir Kapıdır
İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca işçilik alacaklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması aranır. Uygulamada en çok karşılaşılan usul hatası, son tutanaktaki taraf bilgisi ile dava dilekçesindeki davalının örtüşmemesidir. Alt işveren-asıl işveren ilişkisi bulunan dosyalarda her iki şirketin de sürece dahil edilmemesi, sonradan dava şartı tartışması doğurur.
Kıdem Hesabını Besleyen Kalemler
- Giydirilmiş brüt ücretin içine giren düzenli ödemeler
- Yol, yemek ve barınma gibi ayni yardımların aylık karşılığı
- Düzenli ödendiği ispatlanabilen ikramiye ve primler
- Fazla çalışmayı gösteren giriş-çıkış kayıtları ve mesai çizelgeleri
- SGK hizmet dökümü ile işyeri kayıtları arasındaki gün ve ücret farkları
Usule Aykırı İşlem Nerede Zarar Verir
Talebin baştan düşük ve kesin bir rakamla açılması, bilirkişi raporu yüksek çıktığında ek talep imkanını daraltabilir. Buna karşılık dayanaksız yüksek talep de yargılama gideri riskini büyütür. Alacağın belirlenebilir olup olmadığına göre dava türünün seçilmesi, ıslah ve talep artırımı ihtimalinin baştan planlanması gerekir. Karşı taraftan zamanaşımı def'i geldiğinde hangi kalemin hangi tarihten itibaren tartışılacağı da bu plana bağlıdır.
Dosya Kurulumu İçin Sıralı Plan
- Fesih belgeleri, bordrolar ve banka ödeme kayıtları aynı klasörde tarihlenir.
- SGK dökümü ile bordro günleri karşılaştırılıp fark listesi çıkarılır.
- Arabuluculuk başvurusunda tüm sorumlular ve tüm alacak kalemleri gösterilir.
- Anlaşmama tutanağının ardından dava için kontrol tarihi belirlenir.
- Tanık listesi, her tanığın hangi olguyu anlatacağı belirtilerek hazırlanır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; ücret yapısı, çalışma düzeni ve fesih biçimi değiştikçe sonuç da değişir. Kendi dosyanızdaki hesap ve süreleri, belgelerinizi birlikte inceleyecek bir hukukçuyla teyit etmeniz yerinde olur.