Mobbing iddiasının zorluğu, olayın yaşanmamış olmasından değil, tek tek bakıldığında sıradan görünen davranışların bütün olarak ortaya konulamamasından kaynaklanır. Bu rehber, mobbing gerekçesiyle iş ilişkisinin sona ermesi ve kıdem hesabı sürecini süre riski açısından ele alır.
Süreklilik ve Sistematiklik Nasıl Belgelenir
Mobbing iddiasında belirleyici olan, davranışın belirli bir kişiye yönelik, tekrarlanan ve yıldırma amacı taşıyan bir örüntü oluşturmasıdır. Bu nedenle delil toplama tek olaya değil zaman çizelgesine dayanır. Tarih tarih tutulan bir kayıt defteri; kime, ne zaman, hangi ortamda ne söylendiği ve kimlerin bulunduğu bilgisiyle birlikte tutulduğunda, tek başına yetersiz kalan yazışmalara anlam kazandırır. 6331 kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri gereği işverene yapılan yazılı bildirimler de bu çizelgenin parçasıdır.
Haklı Fesih Penceresi
İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir. Uzun süre çalışmaya devam edip sonradan aynı olaylara dayanılması, karşı tarafın en güçlü savunmasını oluşturur. Buna karşılık davranışın süregelen nitelikte olduğu hâllerde sürenin son olaydan itibaren değerlendirilmesi gündeme gelir. 4857 çerçevesinde fesih bildiriminin yazılı yapılması ve gerekçesinin açıkça yazılması, sonradan gerekçe değiştirme tartışmasını önler.
Fesih Öncesi Kontrol Listesi
- Olay kronolojisi tarihli ve tanıklı biçimde çıkarıldı mı?
- İşverene veya insan kaynaklarına yapılan bildirimler ve yanıtları saklandı mı?
- Görev, unvan veya çalışma yerindeki değişiklikler belgelerle gösterildi mi?
- Sağlık başvuruları ve rapor kayıtları temin edildi mi?
- Bordrolar, puantaj kayıtları ve banka ödeme dökümleri toplandı mı?
Arabuluculuk ve Dava Takvimi
7036 kapsamında işçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Anlaşmama tutanağı düzenlendikten sonra dava açmak için tanınan süre kısadır ve bu süre pratikte en sık kaçırılan takvim kalemidir. Başvurunun doğru tarafa yöneltilmesi de önemlidir; alt işveren ilişkisi varsa her iki şirketin de başvuruya dahil edilmemesi, sonradan telafisi zor sonuçlar doğurur.
Kıdem Hesabında Kalem Kontrolü
- Giriş ve çıkış tarihleri, 5510 kapsamındaki hizmet dökümüyle karşılaştırıldı.
- Aynı işverene ait farklı şirketlerdeki çalışmalar birleştirilerek değerlendirildi.
- Giydirilmiş ücrete dahil edilecek yol, yemek ve ikramiye gibi kalemler listelendi.
- Fazla çalışma ve tatil alacakları için puantaj veya giriş çıkış kayıtları istendi.
- Ödenen tutarlar ve imzalanan ibraname metinleri gözden geçirildi.
Yukarıdaki adımlar genel çerçeveyi anlatır; işyerinin yapısı, kayıt düzeni ve olayların gelişimi sonucu değiştirebilir. Fesih kararı vermeden önce delil durumunuzu bir hukukçuyla değerlendirmeniz, hem süre hem alacak hesabı bakımından koruyucu olur.