Kıdem tazminatı tartışmalarının önemli bir kısmı, tazminata hak kazanılıp kazanılmadığından değil, hizmet süresinin ve giydirilmiş ücretin nasıl belgelendiğinden doğar. 4857, 5510, 6331 ve 7036 sayılı kanunların birlikte uygulandığı bu alanda, SGK kayıtlarındaki eksiklikler hesabı doğrudan aşağı çeker. Aşağıdaki kontrol listesi, dosyayı açmadan önce toplanması gerekenleri ve süre risklerini sıralar.
Hizmet Dökümünü Erken Alın
İşten ayrılmadan önce ya da hemen sonra alınacak hizmet dökümü, dosyanın temelini oluşturur. Kontrol edilecekler:
- Giriş ve çıkış tarihlerinin fiili çalışmayla örtüşüp örtüşmediği.
- Ara dönemlerde eksik gün bildirimi bulunup bulunmadığı.
- Aynı işverenin farklı sicil numaraları altında yapılmış bildirimlerinin bütünlüğü.
- Asıl işveren–alt işveren ilişkisi varsa geçişlerin nasıl gösterildiği.
Kıdeme Esas Ücreti Belgelemek
Hesaplamada esas alınan ücret, çıplak ücret değil düzenli olarak sağlanan yan haklarla birlikte hesaplanan ücrettir. Yol, yemek, ikramiye ve düzenli prim ödemelerinin süreklilik taşıdığını gösteren banka kayıtları, bordrolar ve işyeri uygulamasına ilişkin yazışmalar bir arada sunulmalıdır. Bordroda görünen ücretin bankaya yatan tutardan düşük olması hâlinde, ödeme kayıtlarının aylık bazda karşılaştırıldığı bir tablo hazırlanması ispat açısından belirleyici olur.
Arabuluculuk ve Dava Takvimi
İşçilik alacaklarında arabuluculuk, dava şartıdır; bu aşama atlanarak açılan dava usulden reddedilir. Anlaşmama tutanağının tarihi, sonrasında açılacak davanın takvimini başlatır. Fesih tarihinden itibaren işleyen zamanaşımı süresi ise alacağın türüne göre farklılık gösterebildiğinden, tüm kalemler tek bir sürede varsayılmamalıdır. İşe iade talebi de söz konusuysa, bu yol çok daha kısa bir süreye tabi olduğundan önceliklendirilmelidir.
Hizmet Tespiti ile Kesişme
Sigortasız veya eksik bildirilmiş dönemler varsa, kıdem hesabından önce hizmet tespiti gündeme gelir. Bu dava kendi usul kuralları ve süreleriyle yürür; kurumun taraf konumu ve delillerin niteliği farklıdır. Tanık beyanları burada ağırlık taşısa da, aynı dönemde aynı işyerinde çalıştığı kayıtlı tanıklarla desteklenmediğinde sonuç almak güçleşir. İşyeri kayıtlarının, giriş çıkış sistemlerinin ve müfettiş raporlarının erken talep edilmesi bu nedenle önemlidir.
Kapanış
Her iş ilişkisinin süresi, ücret yapısı ve fesih şekli farklıdır; buradaki başlıklar yalnızca genel bir yol gösterir. Hesabınızın doğruluğundan emin olmak ve süreleri kaçırmamak için belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız uygun olur.