Hizmet tespiti, prim günü, işe giriş bildirgesi ve iş kazası kaynaklı uyuşmazlıklarda dosyanın kaderini çoğunlukla Kurum kayıtları belirler. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bu uyuşmazlıklar, 4857 ve 6331 sayılı Kanunlardan doğan taleplerle iç içe geçtiğinde, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun öngördüğü ön aşamalar ve kısa süreler ayrıca kritik hale gelir.
Kuruma Başvuru Zorunluluğunu Atlamamak
Sosyal güvenlik kurumuna karşı açılacak davalarda, dava açılmadan önce Kuruma başvuru yapılması aranır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilebilir. Başvurunun tarihi, konusu ve Kurumun cevabı ya da cevapsız kalması ayrı ayrı belgelenmelidir. Aynı dosyada işverene yöneltilen işçilik alacakları bakımından ise arabuluculuk dava şartı olarak devreye girer; iki farklı ön aşamanın karıştırılması sık görülen bir hatadır.
Bir Aylık Sürenin Kritik Olduğu Hal
Feshe bağlı taleplerde takvim çok daralır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren yine kısa bir süre içinde dava açılması gerekir. Bu nedenle fesih bildiriminin eline ulaştığı gün, tanıklı biçimde kayıt altına alınmalıdır. Tebliğ tarihinin tartışmalı olduğu dosyalarda kargo takip kaydı, kurumsal e-posta zaman damgası veya tutanak belirleyici olur.
Hangi Kayıtlar Toplanmalı?
- Hizmet dökümü, işe giriş ve çıkış bildirgeleri, aylık prim ve hizmet belgeleri
- Bordrolar ile banka hesabına yatan tutarların karşılaştırmalı tablosu
- İşyeri sicil kaydı, vergi dairesi ve ticaret sicili kayıtlarındaki faaliyet dönemleri
- İş kazası dosyalarında kaza tutanağı, müfettiş raporu ve hastane kayıtları
- Aynı dönemde çalışan bordrolu tanıkların kimlik bilgileri
Hizmet tespiti dosyalarında komşu işyeri çalışanlarının tanıklığı ve resmi kayıtların birbirini doğrulaması, tek başına beyandan çok daha güçlü sonuç verir.
Anlaşmak mı, Yargılamayı Sürdürmek mi?
Arabuluculukta yapılan anlaşmanın kapsamı çok önemlidir. Sosyal güvenlik hakları tarafların serbestçe vazgeçebileceği nitelikte değildir; bu nedenle işçilik alacakları için yapılan bir anlaşma, prim ve hizmet süresine ilişkin talepleri kural olarak ortadan kaldırmaz. Buna karşılık geniş ibare içeren ibra ve feragat metinleri, ileride açılacak davalarda ciddi tartışma yaratır. Anlaşma metni imzalanmadan önce hangi kalemlerin kapsam dışı bırakıldığı açıkça yazılmalıdır.
Süreler ve ön aşamalar talebin türüne göre değiştiğinden, bu yazı yalnızca genel bir yöntem sunar. Fesih tarihi ve talep kalemleri belirlendikten sonra takvimin bir avukatla doğrulanması önerilir.