İşe iade talebinin sonucunu belirleyen şey, çoğu zaman işçinin anlattığı hikâye değil, işverenin fesih anında elinde bulunan belgelerdir. Bu nedenle sürecin ilk gününden itibaren dosyanın belge ekseninde kurulması gerekir.
Fesih Bildirimi Neyi Gösteriyor
4857 sayılı Kanun, feshin yazılı yapılmasını ve sebebin açık ve kesin biçimde belirtilmesini arar. Bildirimde yer almayan bir gerekçenin sonradan yargılama aşamasında ileri sürülmesi, işverenin konumunu zayıflatır. Bu nedenle bildirim metni kelime kelime incelenmeli; gerekçenin somut olaya bağlanıp bağlanmadığı tespit edilmelidir.
Arabuluculuk Aşaması: Rakamı Hesaplamadan Masaya Oturmamak
İşe iade talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Masaya oturmadan önce; kıdem ve ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Toplam beklentinin bilinmediği bir görüşmede yapılan anlaşma, sonradan telafi edilemez. Anlaşma sağlanamazsa, tutanağın son tutanak niteliğinde ve tarihli olması dava süresi bakımından kritik önemdedir.
İspat Yükü Kimde
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. İşçi ise feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ortaya koymalıdır. Uygulamada şu belgeler öne çıkar:
- Performans değerlendirme kayıtları ve bunların önceki dönemlerle karşılaştırması
- Savunma istem yazıları ve verilen savunmalar
- Disiplin kurulu tutanakları
- İşyerinde aynı dönemde yapılan diğer işe alımlar
- Ekonomik gerekçe ileri sürülmüşse mali tablolar
Feshin Son Çare Olması İlkesi
İşverenin, işçiyi başka bir bölümde değerlendirme ya da eğitim verme imkânını araştırıp araştırmadığı sorgulanır. Aynı dönemde yeni personel alımı yapılmışsa, ekonomik gerekçeye dayalı fesih savunması zayıflar. Bu bilgiler kurum kayıtlarından ve SGK bildirimlerinden izlenebilir; 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü bu yönüyle önemli bir veri kaynağıdır.
Karar Sonrası Yükümlülükler
İşe iade kararı verilse dahi, işçinin kanunda öngörülen süre içinde işverene başvurması gerekir. Bu başvurunun yapılmaması, kararın sağladığı hakların kaybına yol açar. Başvuru yazılı ve ispatlanabilir bir kanaldan yapılmalı, tebliğ kaydı saklanmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşyerinin yapısı ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebileceğinden, süre işlemeye başlamadan bir avukatla görüşülmesi uygun olur.