İş sözleşmesi feshedilen işçi için işe iade süreci, birbirini izleyen iki kısa süreden oluşur ve ikisi de hak düşürücü niteliktedir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunların kesiştiği bu alanda, arabulucuya başvuru süresi ile son tutanaktan sonraki dava süresi ayrı ayrı hesaplanmadığında dosya esasa girilmeden kapanır. Aşağıda süreç adım adım ele alınmıştır.
İki Aşamalı Süre Hesabı
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur.
- Anlaşmama ile sonuçlanan son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
- Fesih bildiriminde sebep gösterilmemişse veya sebep açık değilse, bu husus baştan tutanağa geçirilir.
Uygulamada en sık görülen hata, arabuluculuk sürecinin uzamasına güvenip ikinci sürenin gözden kaçırılmasıdır. Son tutanağın tarihi ile elektronik sisteme yüklenme tarihi farklı olabildiğinden, tutanağın imzalandığı gün ayrıca not edilmelidir.
Arabuluculuk Masasına Hazırlıksız Oturmamak
- Kıdem ve ihbar tazminatı ile işe iade sonucunda doğabilecek boşta geçen süre ücreti ve iş güvencesi tazminatı ayrı kalemler hâlinde hesaplanır.
- Bordro, puantaj, izin defteri, fazla çalışma kayıtları ve fesih yazısı önceden temin edilir.
- İşyerinde çalışan sayısı ve işçinin kıdemi, iş güvencesi kapsamı bakımından kontrol edilir.
- Anlaşma tutanağının kapsamı, feshe bağlı diğer alacakları da kapatıp kapatmadığı yönünden okunur.
Uzlaşma mı Dava mı? Kararı Etkileyen Ölçütler
Arabuluculukta varılan anlaşma ilam niteliğinde sonuç doğurduğundan, imzalanan metin sonradan aynı taleplerle dava açılmasını güçleştirir. Bu nedenle karar verilirken feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı, işverenin savunma alma ve son çare ilkesine uyup uymadığı, delil durumunun ne kadar güçlü olduğu tartılmalıdır. Buna karşılık işe iade davası kazanılsa dahi işverenin işçiyi işe başlatmama ihtimali bulunduğundan, elde edilecek sonucun parasal karşılığı da hesaba katılır.
Dava Aşamasında Delil Yönetimi
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. İşçi tarafında ise performans değerlendirmelerinin tutarsızlığı, aynı fiili gerçekleştiren diğer çalışanlara farklı davranılması ve fesih öncesi yazışmalar öne çıkar. Tanık listesinin kesin süre içinde bildirilmesi, SGK kayıtlarının ve işyeri sicil bilgilerinin celbi talebi ilk dilekçede yer almalıdır.
Karardan Sonra İşleyen Süreler
İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçinin işverene başvurusu için tanınan süre ile işverenin işe başlatma süresi de ayrıca takip edilir. Bu aşamada yapılan gecikme, kazanılmış bir kararın parasal sonuçlarını dahi etkileyebilir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; fesih gerekçesi, işyerinin yapısı ve işçinin kıdemi sonucu değiştirebilir. Süreler çok kısa olduğu için fesih bildirimini aldığınız hafta içinde iş hukuku alanında çalışan bir avukatla görüşmeniz yerinde olur.