Feshin geçersizliği iddiası ile kıdem ve ihbar tazminatı talebi çoğu zaman aynı dosyada düşünülür; oysa bu iki talep farklı takvimlere ve farklı sonuçlara bağlıdır. İşe iade süreci kısa ve katı sürelerle yürürken, tazminat alacakları daha uzun bir zaman diliminde talep edilebilir. Bu ayrımın gözden kaçması, işçinin en kısa süreli hakkını kaybetmesine yol açar. Aşağıda iki sürecin nasıl birlikte planlanacağı anlatılmaktadır.
Sürelerin Başladığı An
İşe iade talebi bakımından süre, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işler ve arabulucuya başvuru zorunludur. Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren dava açmak için yine kısa bir süre bulunur. Bu iki sürenin ayrı ayrı takip edilmesi gerekir. Fesih yazılı yapılmamışsa veya sebebi açıkça gösterilmemişse bu durum ayrıca kayda geçirilmelidir; feshin usulüne ilişkin eksiklikler esasa yönelik iddiaları destekler.
Kıdem Hesabında Belirleyici Kalemler
Kıdem tazminatı, çıplak ücret üzerinden değil, düzenli olarak sağlanan yardımların eklenmesiyle bulunan giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Yol, yemek, ikramiye ve süreklilik gösteren sosyal yardımlar bu hesaba girerken, arızi ödemeler girmez. Aynı işverene ait farklı işyerlerinde veya birlikte istihdam ilişkisi içinde geçen sürelerin birleştirilip birleştirilmeyeceği ayrıca incelenmelidir. Fazla çalışma ve genel tatil alacakları ise ayrı bir ispat rejimine tabidir.
Dosyayı Hazırlama Sırası
- Fesih bildirimi, tarihi ve tebliğ şekli belgelenir.
- Hizmet dökümü ve işyeri kayıtları temin edilir.
- Ücret bordroları ile fiilen yapılan banka ödemeleri karşılaştırılır.
- Giydirilmiş ücret kalemleri ayrı bir tabloda gösterilir.
- Arabuluculuk başvurusu yapılır ve dava süresi takvime işlenir.
Arabuluculuk Tutanağını İmzalamadan Önce
Arabuluculuk anlaşma belgesi, kapsamı geniş yazıldığında yalnızca görüşülen alacağı değil, işçinin tüm haklarını tasfiye edebilir. Bu nedenle metinde hangi alacak kalemlerinin hangi tutarla kapatıldığı tek tek yazılmalı, kapsam dışında bırakılan talepler açıkça belirtilmelidir. İşe iade konusunda anlaşılıyorsa, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin nasıl hesaplandığı da metne girmelidir. Ödemenin tarihi ve yöntemi belirsiz bırakılmamalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- İşe iade süresini, tazminat talebiyle aynı takvimde sanmak
- İstifa dilekçesi imzalandıktan sonra fesih sebebini tartışmaya çalışmak
- Fazla çalışma iddiasını destekleyecek kayıtların hiç toplanmaması
- İşe başlatma başvurusunun süresinde ve ispatlanabilir şekilde yapılmaması
İş uyuşmazlıklarında sonuç, belgelerin niteliği kadar zamanlamaya da bağlıdır. Fesih bildirimini aldığınız gün süreleri hesaplatmanız ve dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz önerilir.