Bir iş kazası dosyasında fazla çalışma iddiası çoğu zaman ikinci planda kalır; oysa kazanın gerçekleştiği vardiyanın uzunluğu hem işverenin özen yükümlülüğü hem de fazla mesai alacağı bakımından belirleyicidir. Bu rehber, iki talebin aynı dosyada nasıl kurgulanacağını ve başvuru sırasının nasıl planlanacağını anlatır.
Başvuru Sırasını Doğru Kurmak
İşçilik alacakları bakımından 7036 sayılı Kanun kapsamında arabuluculuk dava şartıdır; buna karşılık iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri bu şartın dışında tutulmuştur. Aynı dosyada iki talep birleştirilecekse, arabuluculuk son tutanağının hangi alacakları kapsadığı açıkça yazılmalıdır. Bu ayrım gözden kaçtığında dava usulden reddedilebilir ve değerli süre kaybedilir.
Kaza Anına İlişkin Belgeler
- İşveren tarafından düzenlenen kaza bildirim belgesi
- Kolluk ve müfettiş tutanakları
- 6331 sayılı Kanun kapsamındaki risk değerlendirmesi ve eğitim kayıtları
- Kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri
- Hastane kayıtları ve sağlık kurulu raporları
- 5510 sayılı Kanun kapsamında yapılan bildirim ve ödemelere ilişkin kayıtlar
Fazla Çalışmayı İspatlayan Deliller
- İşyeri giriş çıkış kayıtları ve turnike verileri
- Vardiya çizelgeleri ile üretim veya sevkiyat kayıtları
- Araç takip ve mesai onayı içeren dijital kayıtlar
- Bordroların içeriği ve altındaki imzanın niteliği
- Aynı dönemde çalışan tanıkların beyanı
4857 sayılı Kanun uygulamasında bordroda fazla mesai tahakkuku bulunması hâlinde ispat yükü değişebildiğinden, imzalı bordrolar dosyaya girmeden önce dikkatle incelenmelidir. Tanık beyanına dayalı hesaplarda ise mahkemenin takdiri indirim uygulayabileceği göz önünde tutulmalıdır.
Anlaşma mı, Yargılama mı
İşveren, kaza sonrası hızlı bir ödeme karşılığında geniş kapsamlı ibraname isteyebilir. Kalıcı iş göremezlik oranı henüz belirlenmemişken imzalanan böyle bir metin, sonradan ortaya çıkan zararı da kapsayacak biçimde yorumlanmaya çalışılır. Bu nedenle sağlık kurulu raporu kesinleşmeden yapılacak anlaşmalarda, ödemenin hangi kalemi karşıladığı kalem kalem yazılmalıdır. Alacak talepleri bakımından ise arabuluculuk aşamasında yapılan gerçekçi bir mutabakat, tahsil süresini belirgin biçimde kısaltabilir.
Son Not
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş kazası dosyalarında kusur oranı, iş göremezlik derecesi ve kurum tarafından yapılan ödemeler sonucu doğrudan etkilediğinden, taleplerinizi bir iş hukuku avukatıyla birlikte yapılandırmanız yerinde olacaktır.