İşe iade talebinde zorunlu arabuluculuk yalnızca bir formalite değil, davanın kapısını açan ya da kapatan bir dava şartıdır. Bu aşamada yetkili büronun seçimi, tutanağın içeriği ve anlaşma-anlaşmama kararı, sonraki dava sürecinin tamamını şekillendirir.
Arabuluculuk Başvurusunda Yetkili Büro
7036 sayılı Kanun uyarınca başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Yanlış bürodan yürütülen süreçte karşı taraf yetki itirazında bulunursa dosya devredilir ve takvim bozulur. Birden fazla işveren bulunan asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde başvurunun her iki tarafa da yöneltilmiş olması, sonraki davada husumet sorunlarını önler.
Fesihten Sonra İşleyen İki Ayrı Süre
4857 sayılı Kanun ve iş yargılaması usulü, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren arabulucuya başvuru için bir süre, arabuluculuk son tutanağının düzenlenmesinden itibaren dava açmak için ayrı ve daha kısa bir süre öngörür. Bu iki süre birbirinden bağımsız işler; ilkine uyulup ikincisinin kaçırılması, işe iade talebini esasa girilmeden düşürür. Son tutanağın düzenlendiği tarih dosyanın en kritik verisidir ve mutlaka belge üzerinden doğrulanmalıdır.
İş Mahkemelerinde Yetki Kuralının Özelliği
İş uyuşmazlıklarında yetki, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesine göre belirlenir. Bu kuralın en önemli yanı, tarafların önceden yetki sözleşmesiyle bu yerleri değiştiremeyecek olmasıdır. İş sözleşmesinde yer alan aksi yöndeki kayıtlara güvenilerek dava açılması, yetkisizlik kararına ve süre kaybına yol açabilir.
Anlaşma Tutanağı İmzalanırken Nelere Dikkat Edilir?
- Anlaşmanın hangi alacak kalemlerini kapsadığının tek tek yazılması
- İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin ayrı ayrı gösterilmesi
- SGK bildirimleri ve çıkış kodunun düzeltilip düzeltilmeyeceği
- Ödeme tarihi ile temerrüt sonucunun açıkça belirlenmesi
- Kapsam dışı bırakılan taleplerin saklı tutulduğunun yazılması
Arabuluculukta imzalanan anlaşma tutanağı icra edilebilirlik bakımından güçlü bir belgedir; ancak genel ve kapsayıcı ifadelerle yazıldığında, sonradan talep edilmek istenen kalemler de kapanmış sayılabilir.
Kısa Bir Hatırlatma
Burada anlatılanlar tipik bir işe iade sürecinin ana hatlarıdır. İşyerinin çalışan sayısı, kıdem ve fesih gerekçesi gibi unsurlar tabloyu değiştirebileceğinden, fesih bildiriminizi ve tutanaklarınızı bir hukukçuya incelettirmeniz yararlı olur.