İşe iade talebinde sonuç, çoğu zaman feshin haklı olup olmadığından önce takvimin doğru kurulmasına bağlıdır. Bu dosya türünde birbirini izleyen iki ayrı süre bulunur ve ikisinden birinin kaçırılması, esasa hiç girilmeden davanın reddine yol açar.
Birbirini İzleyen İki Süre
4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu birlikte değerlendirildiğinde tablo şudur: iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Birinci süre kaçırılırsa ikinci sürenin bir anlamı kalmaz.
Sürenin Başlangıcını Doğru Saptamak
Fesih bildiriminin elden tebliğ edildiği tarih ile tutanak tarihi farklı olabilir; işçi tebellüğden imtina etmişse tutanağın içeriği önem kazanır. İhbar öneli kullandırılan hâllerde sürenin başlangıcı bakımından bildirimin yapıldığı tarih esas alınır. Bu nedenle fesih evrakının aslı, zarfı ve tebliğ tarihi ilk günden saklanmalıdır.
İşe İade Talebinin Ön Koşulları
- İş yerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalıdır.
- İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır; yer altı işlerinde bu koşul aranmaz.
- İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalı ve fesih işveren tarafından yapılmış olmalıdır.
- İşveren belirli konumdaki işveren vekilleri bakımından güvence kapsamı dışında kalan hâller ayrıca değerlendirilir.
Yetkili Mahkeme ve Arabuluculuk Bürosu
İş mahkemelerinde yetki, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesine aittir; bu yetki kuralına aykırı sözleşme hükümleri geçersizdir. Arabuluculuk başvurusunun da karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılması gerekir. Yanlış bürodaki başvuru, dava aşamasında dava şartının usulüne uygun yerine getirilmediği itirazına konu olabilir.
Arabuluculukta Anlaşmanın Sonuçları
Taraflar arabuluculuk aşamasında işe başlatma ya da işe başlatmama tazminatı üzerinde anlaşabilir. Anlaşma tutanağının kapsamı burada belirleyicidir: kıdem, ihbar, fazla mesai gibi kalemler de tutanağa yazılmışsa, bunlar bakımından sonradan dava açılması güçleşir. Bu yüzden anlaşma metni imzalanmadan önce hangi alacakların kapsam içinde, hangilerinin saklı tutulduğu satır satır yazılmalıdır.
Anlaşmak mı, Yargılamaya Devam mı?
Fesih gerekçesi somut belgeyle desteklenmiyorsa ve işyerinde benzer pozisyonda yeni işe alım yapılmışsa, yargılama işçi lehine güçlü bir seçenektir. Buna karşılık işçinin fiilen işe dönme isteği yoksa ve teklif edilen tutar mahkeme sürecinde beklenen sonuca yakınsa, anlaşma zaman ve gider bakımından avantaj sağlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; feshin tarihi ve iş yerinizin koşulları haklarınızı doğrudan etkilediğinden, süre içinde bir hukukçuya danışmanız önem taşır.