İş sözleşmesi feshedilen işçi için en belirleyici eşik, bir aylık başvuru süresidir. İşe iade talebinde bu süre içinde arabulucuya başvurulmamışsa, feshin geçersizliğini ileri sürme imkânı fiilen ortadan kalkar. Bu rehber, süreyi doğru saymaktan anlaşma ile yargılamayı sürdürme arasındaki tercihe kadar olan zinciri ele alır.
Bir Aylık Süre Ne Zaman Başlar
Süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Sözlü fesihlerde ya da işten çıkarıldığı fiilen bildirilen hallerde bu tarihin ispatı önem kazanır; iş yerine giriş kayıtları, kurumsal e-posta erişiminin kesildiği an ve sigorta çıkış bildirimi bu noktada yardımcı olur. Fesih bildiriminde sebep gösterilmemişse ya da gösterilen sebep sonradan değiştirilmişse, bu husus başvurunun ilk anından itibaren kayda geçirilmelidir.
Arabuluculuk Masasında Konuşulanlar
İşe iade talebinde arabuluculuk dava şartıdır. Görüşmede yalnızca işe dönüş değil; boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı ve varsa diğer işçilik alacakları da gündeme gelir. Anlaşma tutanağının içeriği kritiktir, çünkü kapsamı geniş yazılan bir tutanak sonradan açılacak alacak davalarının önünü kapatabilir. Hangi kalemlerin anlaşma dışında bırakıldığı tutanakta açıkça belirtilmelidir.
Anlaşmama Halinde İki Haftalık Pencere
Taraflar anlaşamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu ikinci sürenin ilk süre kadar sıkı olduğu, çoğu zaman gözden kaçar. Dava dilekçesinde feshin geçerli sebebe dayanmadığı, savunma alınmadığı ya da feshin son çare olma ilkesine aykırı olduğu yönündeki iddialar; performans dosyası, organizasyon şeması ve aynı dönemde yapılan işe alımlara ilişkin kayıtlarla desteklenmelidir.
Karar Kesinleştikten Sonraki On İş Günü
İşe iade kararı kesinleştiğinde işçinin süresi içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmesi gerekir. Bu bildirim yapılmazsa fesih geçerli hale gelir ve kararın sağladığı haklar kullanılamaz. Bildirim yazılı ve tarihi ispatlanabilir bir yolla yapılmalı, işverenin çağrısına verilecek yanıt da aynı özenle belgelenmelidir.
Anlaşmak mı, Süreci Sürdürmek mi
Anlaşma; ödemenin kısa sürede yapılması ve belirsizliğin sona ermesi bakımından değerlidir. Buna karşılık kıdemin yüksek, fesih gerekçesinin zayıf olduğu dosyalarda yargılamayı sürdürmenin karşılığı daha yüksek olabilir. Tercihi yaparken tahsil kabiliyeti, sürecin uzunluğu ve iş ilişkisinin fiilen devam ettirilebilirliği birlikte değerlendirilmelidir.
Yukarıdaki anlatım genel çerçeveyi verir; fesih türü ve iş yeri koşulları sonucu değiştirebileceğinden, süreler işlemeye devam ederken bireysel bir hukuki görüş almanız uygun olur.