İş ilişkisi sona erdiğinde işçinin karşısına iki ayrı saat çıkar: kısa ve kesin olan başvuru süreleri ile alacakların zamanaşımı. 4857 ve 7036 sayılı kanunların çizdiği düzende işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya gitmek kural olarak dava şartıdır. Bu metin, fesih sonrası bir aylık pencerede yapılacakları ve anlaşma ile dava arasındaki tercihi ele alır.
Fesihten Sonraki İlk Otuz Gün
Feshin geçersizliği iddiası taşıyan işçi için süre, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işler ve bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre yalnızca işe iade talebi bakımından bu kadar kısadır; kıdem, ihbar, fazla çalışma gibi alacaklar farklı zamanaşımına tabidir. İki takvimin karıştırılması, uygulamada en sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Arabuluculuk Tutanağı Nasıl Yazılmalı
- Anlaşma tutanağında hangi alacak kalemlerinin kapsandığı tek tek yazılmalıdır
- Kapsam dışı bırakılan kalemler için saklı tutma kaydı açıkça konulmalıdır
- Ödeme takvimi, gecikme halinde uygulanacak sonuçla birlikte belirlenmelidir
- Anlaşamama halinde son tutanağın dava dilekçesine eklenmesi gerekir
Alacak Kalemlerinin Ayrıştırılması
Fesih türü, alacak listesini doğrudan belirler. Haklı nedenle işçinin feshinde kıdem tazminatı gündeme gelirken ihbar tazminatı gelmeyebilir; işverenin haklı feshi ise her ikisini birden etkileyebilir. Bu nedenle önce fesih iradesinin kimden geldiği ve gerekçesi belgeye bağlanmalı, ardından talep listesi bu iskelet üzerine kurulmalıdır.
Anlaşma ile Dava Arasındaki Tercih
Arabuluculukta yapılan anlaşma icra edilebilir nitelikte olduğu için hızlı sonuç verir; buna karşılık kapsama giren kalemler bakımından dava yolunu kapatır. Tercih yapılırken tahsil kabiliyeti, işverenin mali durumu, delil gücü ve yargılamanın öngörülen süresi birlikte değerlendirilmelidir. Delili zayıf bir fazla çalışma iddiası için makul bir anlaşma, uzun yargılamadan daha isabetli olabilir.
Belgeler ve İspat Hazırlığı
Bordro, banka kayıtları, işe giriş çıkış bildirimleri, görev yazışmaları ve varsa kamera veya kartlı geçiş verileri sürecin belkemiğidir. 5510 kapsamındaki hizmet kayıtları ile fiili çalışma arasındaki farklar, tanık beyanıyla desteklenecekse tanıkların hangi dönemi bildiği baştan not edilmelidir. 6331 kapsamındaki iş sağlığı kayıtları da kimi dosyalarda belirleyici olur.
Yukarıdaki bilgiler yol gösterme amacı taşır; işyeri uygulaması, sözleşme hükümleri ve fesih gerekçesi tabloyu değiştirebilir. Somut durumunuz için süre hesabını bir hukukçuyla doğrulamanız önerilir.