Açık rızaya dayandırılan veri işleme faaliyetleri, ilgili kişi başvurularının en yoğun olduğu alandır. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte başvurunun sonuçsuz kalmasının en yaygın sebebi, talebin haksız olması değil; sıranın ve sürenin gözetilmemesidir.
Açık Rıza Ne Zaman Geçerlidir
Kanun açık rızayı üç unsura bağlar: belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanması. Bir hizmetten yararlanmanın koşulu hâline getirilen, tek bir kutucukla birden çok amaca birden verilen ya da genel ifadelerle alınan rıza bu unsurları karşılamaz. Ayrıca rıza, işlemenin tek hukuki sebebi değildir; sözleşmenin ifası veya hukuki yükümlülük gibi başka bir sebep varsa, rıza aranması yerine o sebebe dayanılması gerekir.
Rızanın Geri Alınması
İlgili kişi rızasını her zaman geri alabilir ve bu andan itibaren işleme faaliyeti dayanaksız kalır. Geri alma beyanının hangi kanalla iletildiği ve ne zaman ulaştığı sonradan tartışma konusu olduğundan, beyanın yazılı ya da kayıtlı elektronik yollarla iletilmesi tercih edilmelidir. Geri alma geçmişe etkili sonuç doğurmaz; bu nedenle önceki döneme ilişkin talepler ayrıca gerekçelendirilmelidir.
Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
- Talep öncelikle veri sorumlusuna, kimliği tespit edilebilir biçimde iletilir.
- Veri sorumlusuna tanınan cevap süresi dolmadan Kurula şikâyet yoluna gidilemez.
- Şikâyette, cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre birlikte hesaplanır.
- Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, başvuru şartı yerine getirilmediği için işleme alınmayabilir.
Kurul Kararı Sonrası Yargı Yolu
Kurul kararına karşı idari yargıda dava açılabilir; bu aşamada dilekçe, şikâyet dosyasındaki iddiaların tekrarı olarak değil, kararın gerekçesindeki hukuka aykırılığın gösterilmesi biçiminde kurulmalıdır. Ayrıca kişilik hakkı ihlali nedeniyle açılacak tazminat davası ile idari yaptırım süreci birbirinden bağımsız ilerler; birinin sonucu diğerini kendiliğinden bağlamaz.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunmak içindir. Veri işleme faaliyetinin hukuki sebebi dosyadan dosyaya değiştiğinden, başvuru metni hazırlanmadan önce aydınlatma metinlerinin ve sözleşme eklerinin incelenmesi önerilir.