Kişisel verinin yurt dışındaki bir sunucuya, ana şirkete veya hizmet sağlayıcıya aktarılması, veri sorumlusu bakımından ayrı bir hukuka uygunluk gerekçesi ister. Açık rıza bu gerekçelerden yalnızca biridir ve uygulamada en kırılgan olanıdır. İlgili kişi tarafından yapılan itirazlarda da en sık hata, doğrudan Kuruma şikâyet edilerek zorunlu ilk basamağın atlanmasıdır.
Açık Rıza Gerçekten Açık Rıza mı
KVKK sistematiğinde açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir irade beyanıdır. Hizmetin alınması rızaya bağlanmışsa, rızanın özgür iradeye dayandığından söz etmek güçleşir. Aydınlatma metninin içine gömülmüş, aktarımın hangi ülkeye ve hangi amaçla yapıldığını göstermeyen tek satırlık onay kutuları da bu ölçütü karşılamaz. İtiraz dilekçesinde bu üç unsurun hangisinin eksik olduğu tek tek gösterilmelidir.
Zorunlu İlk Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna iletmesini öngörür. Bu basamak atlandığında yapılan şikâyet usulden değerlendirilmeye alınmaz ve süreç baştan başlar. Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması, kimliği tevsik edici bilgilerin eklenmesi ve talebin somut olarak yazılması gerekir. Salt verilerimi silin şeklindeki bir cümle, hangi verinin hangi işleme faaliyeti bakımından itiraz edildiğini göstermediği için yanıtsız kalabilir.
Talep Metnini Kalem Kalem Kurmak
- Hangi kişisel verinin işlendiğinin öğrenilmesi talebi.
- Aktarımın yapıldığı üçüncü kişilerin ve ülkelerin bildirilmesi.
- Aktarımın hukuki dayanağının açıklanması; açık rızaya dayanılıyorsa rıza kaydının sunulması.
- Rızanın geri alındığının bildirilmesi ve buna bağlı olarak işlemenin durdurulması.
- Aktarım yapılan taraflara da bildirim yapılmasının istenmesi.
Şikâyet Yolu ile Yargı Yolunun Sırası
Veri sorumlusu yanıt vermez veya yanıt yetersiz kalırsa Kurula şikâyet yolu açılır. Kurul kararlarına karşı ise idari yargı yolu işletilir. Bu iki aşamanın karıştırılması, dilekçenin yanlış mercie verilmesine ve süre kaybına yol açar. Kişilik hakkının ihlali nedeniyle tazminat isteniyorsa bunun ayrıca hukuk mahkemesinde ileri sürülmesi gerekir; Kurul tazminata hükmeden bir merci değildir.
Kanıtı Şimdiden Toplayın
Uygulamada başvuru sahibinin elindeki en güçlü belgeler; rıza ekranının görüntüsü, aydınlatma metninin o tarihteki hâli, çerez ve izin kayıtları ile gönderilen başvurunun tebliğ belgesidir. İnternet üzerinden sunulan hizmetlerde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki trafik kayıtlarının ayrı bir rejime tabi olduğu da göz önünde tutulmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Aktarımın kapsamı, verinin niteliği ve karşı tarafın statüsü sonuca doğrudan etki ettiğinden, başvuru metni hazırlanmadan önce somut duruma göre ayrı bir değerlendirme yapılmasında yarar vardır.