Arama sonuçlarında çıkan eski bir haberin ya da bir sitede duran kişisel bilginin kaldırılması istendiğinde, doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna yazmak ilk akla gelen adımdır. Oysa mevzuat bu yolun önüne bir ön aşama koymuştur ve bu aşama atlandığında şikâyet incelenmeden geri döner.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna yöneltmesini şart koşar. Başvurunun yazılı olması ve kimliği tereddüde yer bırakmayacak biçimde ortaya koyması gerekir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur ya da hiç cevap verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet, cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır. Bu süreler geçtiğinde şikâyet hakkı kullanılamaz; talep yeniden başvuruyla en baştan başlatılmak zorunda kalır.
Doğru Muhatabı Bulmak
Unutulma hakkı taleplerinde muhatap ikiye ayrılır: içeriği yayımlayan site ve içeriği arama sonuçlarında gösteren arama motoru. Bir habere erişimin arama sonuçlarından kaldırılması ile haberin kaynağından silinmesi ayrı taleplerdir ve farklı değerlendirmelere tabidir. Yurt dışında yerleşik veri sorumlularının Türkiye temsilcisi bulunuyorsa başvuru bu temsilciye yöneltilir. Muhatabın yanlış seçilmesi, otuz günlük cevap süresinin boşa işlemesine yol açar.
İçerik Kaldırma ile Kurul Şikâyetinin Farkı
5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden istenen erişim engeli, kişilik hakkı ihlaline dayanan ve hızlı sonuç veren bir yoldur. Kurula yapılan şikâyet ise veri işleme faaliyetinin hukuka uygunluğunu denetler ve idari yaptırım sonucu doğurabilir. İki yol birbirinin alternatifi değildir; hangisinin öncelikli olduğu, talebin kişilik hakkına mı yoksa veri işleme şartlarına mı dayandığına göre belirlenir. Kurul kararına karşı ise idari yargı yolu gündeme gelir.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- Talebe konu içeriğin tam adresi ve erişim tarihi
- Verinin hangi hukuka aykırılık sebebiyle silinmesinin istendiği
- Aradan geçen süre ve bilginin güncelliğini yitirdiğine dair somut açıklama
- Kamu yararı ile kişisel menfaat dengesine ilişkin gerekçe
- Başvurunun tebliğ edildiğini gösteren kayıt veya teslim belgesi
Takvim Kurmanın Pratik Yolu
- Başvuru tarihi tebliğ belgesiyle sabitlenir.
- Otuz günlük cevap süresinin bitişi takvime işlenir.
- Cevap gelirse öğrenme tarihi ayrıca not edilir.
- Şikâyet için otuz ve altmış günlük iki ayrı sınır birlikte izlenir.
- Şikâyet dilekçesine başvuru ve cevap yazışmaları eksiksiz eklenir.
Buradaki bilgiler genel nitelikte olup her içeriğin bağlamı farklı bir denge gerektirir. Haber niteliği tartışmalı yayınlarda, başvuru metninin hazırlanması aşamasında hukuki destek alınması sonucu doğrudan etkileyebilir.