Kişisel verisi izinsiz işlenen ya da usulüne uygun bilgilendirilmeyen kişi doğrudan Kurula başvuramaz. KVKK olarak anılan 6698 sayılı Kanun, şikayetten önce veri sorumlusuna başvuru aşamasını zorunlu kılar. Bu sıralamanın atlanması, şikayetin esasa girilmeden reddine yol açar.
İki Aşamalı Başvurunun İşleyişi
İlgili kişi önce veri sorumlusuna yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle başvurur. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya hiç cevap verilmezse Kurula şikayet yolu açılır. Şikayet için de cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre öngörülmüştür. Bu ikinci süre, uygulamada en çok kaçırılan takvimdir.
Aydınlatma ile Açık Rıza Aynı Şey Değildir
- Aydınlatma, veri işlemenin her halinde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür.
- Açık rıza ise yalnızca belirli hallerde aranan bir hukuki sebeptir.
- Rıza alınmış olması, aydınlatma metninin hiç sunulmamış olmasını gidermez.
- Aydınlatma metninin genel geçer ifadelerle yazılması da yükümlülüğün ihlali sayılabilir.
Şikayet dilekçesinde bu ayrımın net kurulması, incelemenin doğru maddeler üzerinden yapılmasını sağlar.
Kurul Kararına Karşı Hangi Mahkeme?
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, bunlara karşı açılacak iptal davası idare mahkemesinde görülür. İdari para cezasına ilişkin kararlar bakımından da bu kanal geçerlidir; sulh ceza hakimliğine yapılan başvurular görev yönünden reddedilir ve dava süresi bu sırada işlemeye devam eder. Dava açma süresi kararın tebliğinden itibaren hesaplanır.
Tazminat ve Ceza Boyutu Ayrı Mercilerde
- Kişilik hakları zedelenen kişi, maddi ve manevi tazminat talebini genel hukuk mahkemelerinde ileri sürer.
- Fiil TCK kapsamında suç oluşturuyorsa şikayet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır.
- İnternet ortamındaki içerik söz konusuysa 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir kaldırma yolu işletilir.
- Kurul şikayeti, bu üç yoldan hiçbirinin yerine geçmez ve süresini durdurmaz.
Şikayet Dosyasını Güçlendiren Unsurlar
Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve gönderim belgesi, alınan cevabın tam metni, verinin nerede ve nasıl işlendiğini gösteren ekran görüntüleri ile varsa üçüncü kişilere aktarıma ilişkin bulgular dosyanın omurgasını oluşturur. Talebin hangi hakka dayandığının (bilgi talebi, silme, düzeltme, aktarımın bildirilmesi) açıkça yazılması da incelemeyi hızlandırır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri işleme faaliyetinin niteliği ve tarafların konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, süreler işlemeye başlamadan önce konuya özgü hukuki değerlendirme almanız yararlı olacaktır.