Kişisel verisinin açık rızası olmadan işlendiğini düşünen kişinin önünde birbirini izleyen basamaklar vardır. Bu basamaklardan biri atlandığında şikâyet incelenmeden reddedilir; sıralamanın kendisi bir usul kuralıdır. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye doğrudan Kurula gitme imkânı tanımaz.
Önce Veri Sorumlusu: Atlanamayan Basamak
İlgili kişi taleplerini önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletmek zorundadır. Bu başvuru, kimliği tespit edilebilir biçimde ve talebin konusu açıkça yazılarak yapılmalıdır. Veri sorumlusunun Kanunda öngörülen süre içinde cevap vermemesi ya da cevabın yetersiz bulunması, Kurula şikâyet yolunu açar. Ön başvuru belgesi olmayan şikâyet dosyası usulden kapanır; bu nedenle gönderim ve tebliğ kayıtları saklanmalıdır.
Kurula Şikâyet ile İhbarın Farkı
- Şikâyet, ilgili kişinin kendi verisine ilişkin somut talebini içerir ve ön başvuru şartına tabidir.
- İhbar ise herkes tarafından yapılabilir; Kurulun resen inceleme yetkisini harekete geçirmeye yöneliktir ancak şikâyet sahibine tanınan usuli hakları sağlamaz.
- Açık rızanın hizmet şartına bağlanması, rızanın özgür iradeye dayanmadığı yönündeki en yaygın şikâyet konusudur.
- Aynı fiil için hem şikâyet hem ihbar yolunun karıştırılması, sürelerin izlenmesini zorlaştırır.
Kurul Kararına Karşı Hangi Mahkeme?
Kurul kararı, bir idari işlemdir. Bu nedenle karara karşı açılacak iptal davası adli yargıda değil idare mahkemesinde görülür. Veri sorumlusuna idari para cezası verilmişse, bu yaptırıma karşı başvurulacak merci de kabahatin dayandığı kanuna göre belirlenir ve genel kabahat rejiminden farklılık gösterebilir. İdari yargıda dava açma süresi tebliğ tarihinden işlediğinden, kararın tebliğ zarfı dosyada tutulmalıdır.
Tazminat Talebi Ayrı Bir Yoldur
Kurul, zararın tazminine karar veren bir merci değildir; kişilik hakkı ihlali ve maddi zarar iddiası adli yargıda ayrıca dava edilir. Kurul kararı bu davada güçlü bir dayanak oluşturabilir, ancak dava açma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ayrıca hukuka aykırı veri işlemenin ceza sorumluluğu doğurduğu hâller için TCK kapsamında suç duyurusu yolu açıktır.
Başvuru Metninde Somutluk
- Hangi verinin, hangi tarihte ve hangi kanalla işlendiği yazılır.
- Rıza metninin sunuluş biçimi, varsa ekran görüntüsü ile gösterilir.
- Talep açıkça belirtilir: silme, yok etme, aktarımın durdurulması ya da düzeltme.
- Veri sorumlusunun cevabı ve cevapsız kalan noktalar Kurula sunulan dilekçede ayrı ayrı işaretlenir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Verinin işlenme amacı ve hukuki sebebi dosyadan dosyaya değiştiğinden, başvuru metninizi göndermeden önce bir hukukçuyla gözden geçirmeniz sonucu iyileştirir.