Kişisel verilerin korunmasında en sık yapılan usul hatası, haklı bir talebin yanlış kapıdan başlatılmasıdır. 6698 sayılı KVKK, ilgili kişiye doğrudan denetim makamına gitme değil, önce veri sorumlusuna başvurma yükümlülüğü getirir. Bu sıra atlandığında şikâyet esasa girilmeden geri döner ve haftalar kaybedilir. Bu rehber, aydınlatma ile silme ve yok etme taleplerinin nasıl kurgulanacağına odaklanıyor.
Aydınlatma ile Açık Rızayı Karıştırmamak
Aydınlatma, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlendiğinin ve kime aktarıldığının bildirilmesidir; tek başına işlemeyi hukuka uygun hâle getirmez. Açık rıza ise ayrı bir hukuki sebeptir ve her işleme faaliyeti için gerekli değildir. Metnin, hizmet sözleşmesinin içine gizlenmiş bir onay kutusuna sıkıştırılması, aydınlatmanın yerine getirildiği anlamına gelmez. Talep hazırlanırken bu ayrım netleştirilmelidir; aksi hâlde başvuru amacını aşar.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme
Üç kavram aynı sonuca çıkmaz ve talebin hangisine yöneldiği açık yazılmalıdır:
- Silme: Verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez hâle getirilmesi.
- Yok etme: Verinin hiç kimse tarafından geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılması.
- Anonim hâle getirme: Verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma getirilmesi.
Doğru Başvuru Sırası
İlk adım, veri sorumlusuna yazılı veya kayıtlı elektronik yöntemlerle yapılan başvurudur. Bu başvuruda kimlik bilgileri, talebin konusu ve dayanağı açıkça belirtilmelidir. Veri sorumlusunun yanıt vermemesi ya da yanıtın yetersiz bulunması hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, ön başvuru koşulu sağlanmadığı için işleme alınmayabilir. Talebin gönderim tarihi ile yanıt tarihi ayrı bir takvimde tutulmalıdır.
İnternette Yayılan İçerik İçin Ayrı Hat
Arama sonuçlarında veya bir internet sitesinde yer alan içeriğe ilişkin talepler, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme usulüyle de ilgilidir ve bu yol hâkimlik kararı gerektiren ayrı bir mekanizmadır. Kurula yapılan bir şikâyetle içeriğin arama sonuçlarından çıkarılmasının aynı süreç olduğu varsayımı, sık rastlanan bir merci hatasıdır. İki yol birlikte planlanabilir, ancak aynı dilekçeye sığdırılamaz.
Başvuruyu Güçlendiren Ekler
Talebe, verinin nerede görüldüğüne ilişkin ekran görüntüleri, tarih bilgisi, varsa önceki yazışmalar ve verinin işlenmesine ilişkin bilgilendirme metinleri eklenmelidir. Veri sorumlusunun saklama ve imha politikasına atıf yapılması, yanıtın somutlaşmasını sağlar.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Verinin türü, işleyen kuruluşun niteliği ve talebin kapsamı süreci değiştirebileceğinden, başvuru yapmadan önce durumunuza özgü bir hukuki değerlendirme almanız uygun olacaktır.