Kişisel verinin hukuka aykırı işlendiğini düşünen kişi için asıl darboğaz, iddianın haklılığı değil başvuru sırasının doğru izlenmesidir. 6698 sayılı KVKK, doğrudan Kurul'a gitmeyi değil, önce veri sorumlusuna başvurmayı esas alır. Bu sıra atlandığında dosya esastan incelenmeden usulden sonuçlanabilir.
Açık Rızanın Geçerli Sayılması İçin Aranan Nitelikler
Açık rıza, sözleşmenin bir köşesine yerleştirilen tek satırla sağlanmaz. Rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanması gerekir. Hizmet almanın ön koşulu hâline getirilmiş, geri alınması fiilen imkânsız kılınmış ya da kapsamı genel ifadelerle sınırsız bırakılmış rızalar bu ölçütleri karşılamaz. Ayrıca birçok işleme faaliyeti açık rıza dışındaki hukuka uygunluk sebeplerine dayanabildiğinden, önce hangi sebebe dayanıldığı sorulmalıdır.
Başvuru Zincirinde Kırılma Noktaları
- Veri sorumlusuna hiç başvurulmadan doğrudan şikâyet yoluna gidilmesi
- Başvurunun kimliği doğrulanabilir biçimde yapılmaması
- Talebin "verilerim silinsin" gibi genel ifadeyle bırakılıp hangi veri, hangi faaliyet olduğunun yazılmaması
- Yanıt tarihinin ve yanıtsız kalınan sürenin belgelenmemesi
- Şikâyet için öngörülen süre geçtikten sonra harekete geçilmesi
Başvuru Metnini Güçlendiren Unsurlar
- İşlenen veriyi ve işleme faaliyetini somut olarak tanımlayın.
- Talebinizi ayrı maddeler hâlinde yazın: bilgi verilmesi, düzeltme, silme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim.
- Başvurunun ulaştığını gösteren kaydı (kayıtlı elektronik posta, tebliğ belgesi) saklayın.
- Yanıt geldiğinde, hangi talebin karşılanıp hangisinin karşılanmadığını tek tek işaretleyin.
- Şikâyet aşamasına geçerken, veri sorumlusunun yanıtını ve kendi başvurunuzu ek olarak sunun.
İnternet Yayını ile Kesişen Hâller
Kişisel veri aynı zamanda bir internet içeriğinde yer alıyorsa, 6698 kapsamındaki başvuru ile 5651 sayılı Kanun'daki içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi usulü paralel yürüyebilir. Bu iki yolun muhatabı ve süresi farklıdır; birinin sonucunu beklemek diğerinde süre kaybına yol açabilir. Ayrıca uğranılan zarar için genel hükümlere dayalı tazminat talebi ayrı bir yargılamanın konusudur.
Kurumsal Tarafta Risk Azaltma
Veri sorumlusu açısından risk, çoğunlukla belgelendirme eksikliğinden doğar. Aydınlatma metninin hangi tarihte hangi sürümle gösterildiği, rızanın nasıl alındığı ve geri alma imkânının nasıl sunulduğu kayıt altında değilse, sonradan yapılan açıklamalar ispat gücü taşımaz.
Bu içerik yalnızca genel çerçeveyi anlatır; veri türü ve işleme amacı değiştiğinde izlenecek yol da değişeceğinden, somut olayda profesyonel değerlendirme alınması yerinde olacaktır.