Kişisel verilerin açık rızaya dayandırıldığı hallerde uyuşmazlık genellikle tek bir noktada düğümlenir: verilen rıza gerçekten özgür iradeye dayalı ve belirli bir konuya ilişkin midir? Bu tartışma ne kadar haklı olursa olsun, KVKK kapsamındaki başvuru sırası ve süreleri gözetilmeden yürütüldüğünde sonuç alınamaz. Aşağıda, sıralı başvuru mekanizmasını doğru işletmeye yönelik bir yol haritası yer almaktadır.
Rızanın Geçerliliğini Sorgulayan Kontroller
- Rıza metni, hizmetin verilmesi için zorunlu tutulmuş mu; reddedildiğinde hizmet engelleniyor mu?
- Aydınlatma metni ile rıza metni birbirine karıştırılmış mı?
- Rıza tek bir cümleyle birden fazla işleme faaliyetini birlikte kapsıyor mu?
- Rızanın geri alınabileceği ve nasıl geri alınacağı gösterilmiş mi?
- Verinin yurt dışına aktarımı söz konusuysa buna ilişkin bilgilendirme ayrıca yapılmış mı?
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Bu başvurunun yazılı ve ispatlanabilir bir kanaldan yapılması, sonraki aşamanın temelini oluşturur. Başvuru metninde talep açık biçimde yazılmalıdır: verilerin silinmesi mi, aktarımın durdurulması mı, bilgi verilmesi mi istenmektedir? Belirsiz talepler, veri sorumlusuna genel içerikli bir yanıtla süreci uzatma imkânı tanır.
Kurula Şikâyet Aşamasında Süre Disiplini
Veri sorumlusunun yanıt vermemesi veya yanıtın yetersiz bulunması halinde Kurula şikâyet yolu açılır. Bu aşamada kanunun öngördüğü süreler hem veri sorumlusunun yanıt süresi hem şikâyet süresi bakımından takip edilmelidir. Başvuru tarihi, tebliğ veya teslim belgesi ile birlikte dosyada tutulmalı; süre hesabı bu belgeye dayandırılmalıdır. Sürenin kaçırılması, esasen haklı bir talebin incelenmeden kapanmasına yol açar.
Yayın ve Erişim Boyutu
Kişisel veri aynı zamanda internet ortamında yayımlanmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli yolu ayrı bir hat olarak işletilebilir. İdari yol ile içerik kaldırma yolunun aynı anda yürütülmesi, verinin yayılmasını sınırlamak bakımından pratik değer taşır.
Uzlaşı ile Şikâyet Arasında Karar
Veri sorumlusu, başvuru sonrası verileri silmeyi veya işlemeyi durdurmayı teklif ediyorsa, bu teklifin yazılı ve doğrulanabilir olması gerekir. Silme işleminin yedeklerde ve aktarılan üçüncü kişilerde de uygulanıp uygulanmadığı sorulmalıdır. Zararın doğduğu, verinin üçüncü kişilere yayıldığı veya ihlalin sistematik olduğu hallerde ise şikâyet yolunun işletilmesi, benzer uygulamaların önlenmesi bakımından da işlev görür.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; işleme faaliyetinin türü, veri kategorisi ve başvuru tarihleri sonucu etkiler. Süreye bağlı bir aşamadaysanız değerlendirmeyi geciktirmemeniz uygun olur.