Kişisel verinin işlenmesinde açık rıza, geçerliliği koşullara bağlı bir hukuka uygunluk sebebidir. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK çerçevesinde açık rızanın geçerlilik ölçütlerini ve Kurul tarafından verilen idari para cezasına itiraz sürecini ele alır.
Açık Rızanın Geçerlilik Ölçütleri
KVKK, açık rızayı belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onay olarak tanımlar. Bir hizmetin sunumunu, gerekli olmayan veri işlemeye rıza gösterme şartına bağlamak, rızayı özgür iradeden yoksun bırakır. Bu nedenle rıza; genel, koşula bağlanmış veya battaniye nitelikte olmamalıdır. Ayrıca kanunun öngördüğü diğer işleme şartlarından biri mevcutsa, ayrıca rıza alınması gerekmez ve rıza almak yanıltıcı olabilir.
İdari Para Cezasının Doğması
Veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmemesi, veri güvenliği tedbirlerini almaması veya Kurul kararlarına uymaması idari yaptırıma yol açabilir. Ceza tebliğ edildiğinde, tutanaktaki fiilin somut olarak hangi yükümlülüğe aykırılık oluşturduğu incelenmelidir. Cezanın dayandığı maddi olayın eksik veya hatalı tespit edilmesi, itirazın temel dayanağı olur.
- Ceza tutanağındaki fiil ve tarih netleştirilir
- İşlemenin hangi hukuka uygunluk sebebine dayandığı belirlenir
- Alınan teknik ve idari tedbirler belgelenir
İtiraz Yolu ve Süre
KVKK kapsamındaki idari para cezalarına karşı, Kabahatler Kanunu genel hükümleri uyarınca sulh ceza hakimliğine başvurulur. Tebliğden itibaren işleyen kısa itiraz süresi hak düşürücüdür; bu süre kaçırılırsa ceza kesinleşir. Başvuruda hem usule (yetki, tebligat) hem esasa (ihlalin gerçekleşmediği veya cezanın ölçüsüz olduğu) ilişkin gerekçeler birlikte ileri sürülmelidir.
İtirazda Öne Çıkan Argümanlar
Cezanın belirlenmesinde ihlalin ağırlığı, kusurun derecesi ve elde edilen menfaat dikkate alınır. Veri sorumlusunun ihlali fark eder etmez tedbir alması ve ilgili kişileri bilgilendirmesi, cezayı hafifletici olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle olaya verilen kurumsal tepkinin kronolojisi belgeyle ortaya konmalıdır.
Veri koruma uyuşmazlıkları, işleme faaliyetinin niteliğine göre farklılaşır. Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; ceza tebliğ edildiyse süre işlemeye başladığından, gecikmeden bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.