Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bireye kendi verileri üzerinde önemli haklar tanır. Bunların en çok konuşulanı, işlenmesini gerektiren sebep ortadan kalktığında verilerin silinmesini isteme, yani unutulma hakkı olarak anılan taleptir. Bu rehber, 6698 sayılı Kanun ve internet ortamına ilişkin düzenlemeler ekseninde silme ve yok etme sürecini ele alır.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hale Getirme
Mevzuat, verinin ortadan kaldırılması için üç farklı yöntemden söz eder. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesidir. Yok etme, verinin hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde imhasıdır. Anonim hale getirme ise verinin belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulmasıdır. Hangi yöntemin uygulanacağı verinin türüne ve saklandığı ortama göre değişir.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
Silme talebi doğrudan davayla başlamaz; öncelikle verinin işlendiği veri sorumlusuna başvurulur. Veri sorumlusu, başvuruyu değerlendirip kanunda öngörülen süre içinde yanıt vermek zorundadır. Talep reddedilir, yetersiz karşılanır veya süresinde yanıtlanmazsa, ilgili kişi Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yoluna gidebilir. Bu basamak sırasının atlanması başvurunun sonuçsuz kalmasına yol açar.
Talebin Sınırları
- Kanunen saklanması zorunlu veriler, süre dolmadan silinemeyebilir.
- Bir hakkın tesisi veya korunması için gerekli veriler istisna oluşturabilir.
- Kamu yararı ve ifade özgürlüğü ile kişilik hakkı arasında denge gözetilir.
Arama Sonuçları ve İçerik Ayrımı
Unutulma hakkı çoğu zaman arama motoru sonuçlarındaki bağlantıların kaldırılmasıyla gündeme gelir; ancak kaynaktaki içeriğin kendisi ayrı bir mesele olabilir. Bu nedenle talep, arama sonucuna mı yoksa içeriğin bulunduğu siteye mi yönelik olduğu netleştirilerek yapılmalıdır. İnternet ortamındaki içerikler için 5651 sayılı düzenlemedeki yollar da paralel olarak değerlendirilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Silme ve yok etme talebinin kapsamı verinin türüne ve saklama yükümlülüklerine göre değiştiğinden, başvurudan önce bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.