Kişisel verilerin işlenmesinde şeffaflığın ilk adımı, ilgili kişinin bilgilendirilmesidir. 6698 sayılı KVKK kapsamında aydınlatma yükümlülüğünün ihlali, hem idari yaptırım hem de Kurula şikâyet konusu olabilir.
Aydınlatma Yükümlülüğü Neyi Kapsar?
Veri sorumlusu; verilerin hangi amaçla işlendiğini, kimlere aktarılabileceğini, toplama yöntemini ve hukuki sebebini ilgili kişiye açıkça bildirmek zorundadır. Bu bilgilendirme, verinin elde edildiği sırada yapılmalıdır. Aydınlatmanın açık rızayla karıştırılması sık görülen bir hatadır; ikisi farklı hukuki temellere dayanır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
KVKK, Kurula gitmeden önce ilgili kişinin veri sorumlusuna başvurmasını öngörür. Bu başvuru, hakkın kullanımının ön koşulu niteliğindedir. Veri sorumlusu, başvuruyu kanunda öngörülen süre içinde sonuçlandırmalıdır; cevap vermemesi veya yetersiz yanıtı, şikâyet yolunu açar.
- Başvuru yazılı ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır.
- Talebin tarihi ve içeriği ispat açısından saklanmalıdır.
- Cevap süresinin dolması şikâyet için başlangıç oluşturur.
Kurula Şikâyet ve Süreler
Veri sorumlusundan gelen cevabın öğrenilmesinden ya da sürenin cevapsız dolmasından itibaren işleyen süre içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunulabilir. Şikâyet dilekçesinde ihlalin niteliği, başvuru geçmişi ve talep somutlaştırılmalıdır. 5651 sayılı kanunla kesişen internet ortamı ihlallerinde ayrıca erişim boyutu da değerlendirilebilir.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurulun verdiği kararlar idari nitelikte olduğundan, bunlara karşı idari yargıda dava açılabilir. Bu nedenle şikâyet aşamasında ileri sürülen gerekçelerin, olası bir dava için de tutarlı kurgulanması önemlidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; her veri işleme sürecinin hukuki sebebi ve ihlal biçimi farklıdır. Somut olayda başvuru ve şikâyet stratejisi için hukuki değerlendirme alınması önerilir.