Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şikâyetlerde en sık yapılan usul hatası, doğrudan Kurula başvurulmasıdır. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişi için kademeli bir yol öngörür ve bu kademenin atlanması şikâyetin esasa girilmeden değerlendirilmesini engeller. Aşağıda aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin ihlallerde başvuru sırası ve süre yönetimi ele alınmaktadır.
Aydınlatma ile Açık Rıza Ayrı Yükümlülüklerdir
Aydınlatma, verinin kim tarafından, hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiğinin ve kimlere aktarıldığının önceden bildirilmesidir. Açık rıza ise yalnızca belirli hâllerde aranan bir işleme şartıdır. Bir metnin rıza kutusuyla birlikte sunulmuş olması, aydınlatmanın usulüne uygun yapıldığı anlamına gelmez. Şikâyet dilekçesinde bu iki başlığın karıştırılması, iddianın odağını dağıtır.
Kademeli Başvurunun İlk Basamağı
KVKK düzenlemesi uyarınca ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurması gerekir. Veri sorumlusu talebi reddeder, yetersiz yanıt verir veya kanunda öngörülen süre içinde hiç cevap vermezse, bundan sonra Kurula şikâyet yolu açılır. Doğrudan yapılan şikâyet, bu ön başvuru şartı nedeniyle sonuçsuz kalabilir ve arada geçen zaman kaybedilir.
- Başvurunun veri sorumlusuna ulaştığını gösteren tebliğ kanıtı
- Talebin hangi tarihte yapıldığını gösteren kayıt
- Verilen cevabın tam metni ve tarihi
- İnternet sitesindeki aydınlatma metninin başvuru anındaki hâli
Delil Olarak Neyin Saklanacağı
Bu tür dosyalarda ispatın ağırlığı yazışma kayıtlarındadır. Başvurunun noter, kayıtlı elektronik posta veya veri sorumlusunun bildirdiği kanal üzerinden yapılması, ulaşma anını tartışmasız hâle getirir. Ayrıca aydınlatma metinlerinin ve çerez bilgilendirmelerinin zaman içinde değiştirilebildiği düşünülerek, başvuru anındaki içeriğin görüntüsünün alınması gerekir.
Kurul Kararından Sonra Ne Olur
Kurul şikâyeti sonuçlandırdıktan sonra verilen karara karşı idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada uyuşmazlık artık veri sorumlusu ile ilgili kişi arasındaki ilişkiden çıkar ve idari işlemin hukuka uygunluğu tartışılır. İçeriğin yayından kaldırılması talebi söz konusuysa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yol bundan bağımsız olarak ayrıca değerlendirilir.
Veri işleme faaliyetinin kapsamı ve veri sorumlusunun yapısı her olayda farklıdır; yukarıdaki sıralama genel çerçeveyi gösterir. Başvuru metninizi hazırlarken hukuki destek almanız, kademeli yolun atlanmasından doğan zaman kayıplarını önler.