Kişisel veri uyuşmazlıklarında ilgili kişinin en sık karşılaştığı sorun, hakkın varlığı değil başvuru sırasının yanlış kurulmasıdır. 6698 sayılı KVKK, doğrudan Kurula gidilmesini değil, önce veri sorumlusuna başvurulmasını öngören iki basamaklı bir yapı kurar. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik ve erişim talepleri ise bu yapıdan ayrı yürür.
Aydınlatma Metni Neyi İspatlar, Neyi İspatlamaz
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiğinin ilgili kişiye bildirilmesidir. Metnin varlığı tek başına işlemenin hukuka uygunluğunu göstermez; aydınlatma ile açık rıza birbirinden ayrı kurumlardır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde aydınlatmanın yapılmadığı iddiası ile işlemenin hukuki sebebinin bulunmadığı iddiası ayrı başlıklar altında ileri sürülmelidir.
Veri Sorumlusuna Başvuruyu Doğru Kurmak
- Başvuru yazılı veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılmalı, gönderim tarihi kanıtlanabilmelidir.
- Talep açıkça yazılmalıdır: bilgi talebi mi, silme talebi mi, aktarılan üçüncü kişilere bildirim talebi mi?
- Kimlik doğrulaması için istenebilecek bilgiler önceden hazırlanmalıdır.
- Veri sorumlusunun cevabı veya cevapsız kalması, süre hesabının başlangıcı olarak kayda geçirilmelidir.
Şikâyet Süresinde Zincir Nasıl İşler
Kanun, veri sorumlusunun cevabı için bir süre öngörür; ilgili kişinin Kurula şikâyet süresi ise bu cevabın öğrenilmesine veya cevap verilmemesine bağlanır. Zincirin ilk halkası olan başvuru tarihi belgelenemezse, sonraki tüm süreler tartışmalı hale gelir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, ön başvuru şartı tamamlanmadığı için esasa girilmeden sonuçlanabilir.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
- Karar tebliğ tarihi dosyaya işlenir.
- Kararın hangi talebe ilişkin kısmının reddedildiği ayrıştırılır.
- İdari yargıda açılacak davada, Kurulun değerlendirmediği somut vaka unsurları öne çıkarılır.
- Ayrıca uğranılan zarar varsa, tazminat talebinin ayrı bir yargı kolunda ileri sürüleceği planlanır.
Uzlaşma Penceresi Gerçekten Var mı
Pek çok dosyada veri sorumlusu, şikâyet aşamasında verinin silinmesini veya yayından kaldırılmasını kabul eder. Talep esas olarak verinin ortadan kaldırılmasıysa bu çözüm süreci kısaltır. Ancak idari yaptırım beklentisi veya tazminat talebi varsa, silme taahhüdü tek başına yeterli olmayabilir. Anlaşma yazışması yapılırken, hangi taleplerin karşılandığı ve hangilerinin saklı tutulduğu satır satır belirtilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Veri işleme faaliyetinin niteliği başvuru yolunu değiştirebileceğinden, somut olayda hukuki değerlendirme alınması önerilir.