Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediği iddiası, doğrudan mahkemeye taşınabilecek bir talep değildir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişi için basamaklı bir yol öngörmüştür ve bu basamakların atlanması, şikâyetin incelenmeden reddine yol açar.
Zorunlu İlk Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi taleplerini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun hangi tarihte ve hangi kanaldan yapıldığının kanıtlanabilir olması, sonraki aşamanın süre hesabı bakımından belirleyicidir.
Kurula Şikâyette Süre Hesabı
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçtığında, cevap hiç verilmediği için beklemeye devam eden ilgili kişi altmış günlük dış sınırı aşabilir.
Kurul Kararı Sonrası Hangi Yargı Kolu
Kurulun idari nitelikteki kararlarına ve verdiği idari para cezalarına karşı denetim idari yargıda yürür; bu kararlar için idare mahkemesine başvurulur. Buna karşılık ihlal nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebi genel hükümlere tabidir ve adli yargıda görülür. İki yolun karıştırılması, yargı yolu bakımından ret kararıyla sonuçlanan tipik hatadır.
Usul Yönünden Dikkat Edilecekler
- Veri sorumlusuna başvuru basamağı atlanarak doğrudan Kurula şikâyet edilmesi
- Başvuruda talebin konusunun açıkça belirtilmemesi
- Aydınlatma metninin ihlal anındaki hâlinin kaydedilmemesi
- Otuz ve altmış günlük sürelerin ayrı ayrı takip edilmemesi
- İnternet ortamındaki yayın için 5651 sayılı Kanun yolunun hiç değerlendirilmemesi
Dosya Kurma Sırası
- Veri işleme faaliyetinin tarihi ve kapsamı yazılı hâle getirilir.
- İhlal anındaki aydınlatma metni ve varsa açık rıza kaydı arşivlenir.
- Veri sorumlusuna başvuru, tebliğ edilebilir bir kanaldan yapılır.
- Cevap tarihi ile başvuru tarihi aynı takvimde işaretlenir.
- Şikâyet ve tazminat talepleri baştan ayrı planlanır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; veri işleme faaliyetinin türü ve kurumsal yapı süreci değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde konunun bir hukukçuyla ele alınması tavsiye edilir.