Kişisel veri işleme faaliyetine ilişkin bir idari para cezasıyla karşılaşan veri sorumlusunun ilk refleksi genellikle işlemenin hukuka uygun olduğunu anlatmaya çalışmaktır. Oysa bu tür dosyalarda sonucu belirleyen unsurların önemli bir kısmı usule ilişkindir: cezanın hangi süre içinde, hangi mercie ve hangi gerekçelerle taşındığı.
Açık Rızanın Hukuki Ağırlığı
KVKK, 6698 sayılı Kanun çerçevesinde açık rızayı özgür iradeyle açıklanan, belirli bir konuya ilişkin ve bilgilendirmeye dayanan bir irade beyanı olarak konumlandırır. Uygulamada cezanın dayanağı çoğu zaman rızanın hiç alınmaması değil, alınan rızanın bu üç unsuru taşımamasıdır. Hizmetin sunulmasını rızaya bağlayan kurgular, tek bir kutucukla birden fazla amaca izin alınması ve bilgilendirme metninin rıza metniyle iç içe geçirilmesi bu başlıkta öne çıkar. Savunma kurulurken rızanın varlığı kadar, nasıl alındığının belgelenebilmesi önem taşır.
Yargı Yolunu Doğru Belirlemek
İdari para cezalarına karşı başvurulacak yargı yolu, kişisel verilerin korunması mevzuatında zaman içinde yapılan değişikliklerle farklılaşmıştır. Bu nedenle genel bir varsayımla hareket etmek risklidir; karar tarihinde yürürlükte olan düzenlemenin ve tebliğ edilen kararın üzerindeki başvuru yolu bilgisinin birlikte kontrol edilmesi gerekir. Yanlış mercie yapılan başvuru, esas incelemesi yapılmadan reddedilir ve bu sırada işleyen süre çoğu zaman geri kazanılamaz.
İtiraz Dilekçesinin Omurgası
- Kararın tebliğ tarihi ve başvuru süresinin hangi güne denk geldiği
- Cezaya konu veri işleme faaliyetinin kapsamı ve hangi hukuki sebebe dayandırıldığı
- Aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza yükümlülüğünün ayrı ayrı yerine getirilip getirilmediği
- Alınan teknik ve idari tedbirlerin belgeye dayalı olarak gösterilmesi
- Cezanın miktarına ilişkin ölçülülük değerlendirmesi ve varsa ihlalin giderilmesine yönelik adımlar
Usule Aykırı İşlem İddiasını Nasıl Kurarsınız
Savunma yalnızca esasa dayanmak zorunda değildir. Kararın gerekçesinin denetime elverişli olup olmadığı, savunma hakkının usulüne uygun kullandırılıp kullandırılmadığı, incelemenin kapsamının bildirime uygun yürütülüp yürütülmediği ve kararın usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ayrı birer itiraz başlığıdır. Bu noktalar dilekçede esasa ilişkin savunmadan önce ve ayrı başlıklar hâlinde ele alındığında, inceleme merciinin değerlendirmesi kolaylaşır.
Ceza Sonrası Uyum Çalışması
İtiraz süreci devam ederken uyum eksiklerinin giderilmesi, hem tekrar riskini azaltır hem de iyi niyetin gösterilmesine katkı sağlar. Veri envanterinin güncellenmesi, rıza metinlerinin amaç bazında ayrıştırılması, saklama ve imha politikasının fiilen uygulandığının kayıtlarla gösterilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerle kesişen noktalar varsa, bunların da aynı çalışma içinde ele alınması yerinde olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Cezanın dayanağı, veri işleme faaliyetinin niteliği ve karar tarihi itibarıyla yürürlükteki düzenleme sonucu değiştirebileceğinden, itiraz öncesinde profesyonel değerlendirme alınması gerekir.