Kişisel veriye ilişkin taleplerde en sık yapılan hata, sıralamayı atlamaktır. KVKK sistemi zincirleme kurulmuştur: önce veri sorumlusuna başvuru, sonra Kurul'a şikâyet, ardından Kurul kararına karşı idari yargı. Bu zincirin bir halkası atlandığında talep haklı olsa bile usulden reddedilir.
Zorunlu İlk Halka: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurma yükümlülüğü getirir. Unutulma hakkı bağlamında bu, arama motoruna veya içeriği barındıran veri sorumlusuna yapılan indeksten çıkarma talebidir. Başvurunun kime, hangi tarihte ve hangi kanaldan yapıldığı ispatlanabilir olmalıdır; cevap verilmemesi de bir sonuçtur ve şikâyet süresini başlatır.
Kurul'a Şikâyet ile İdari Yargı Ayrımı
Kurul, veri sorumlusunun işleyişini denetler ve talimat verir; tazminat hükmetmez. Kurul kararı olumsuzsa ya da eksik bulunuyorsa, karara karşı idari yargıda iptal davası açılır. Maddi ve manevi zarar isteniyorsa bu talep, KVKK sürecinden bağımsız olarak genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Arama sonucundan çıkarma talebi ise 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma yoluyla da desteklenebilir; bu iki yol birbirinin alternatifi olarak değil, tamamlayıcısı olarak kurgulanmalıdır.
Yurt Dışı Aktarımın Dosyaya Etkisi
Verinin yurt dışındaki bir sunucuda tutulması, aktarımın hukuki dayanağını dosyanın ana tartışması hâline getirir. Aktarımın yeterlilik kararına mı, uygun güvencelere mi yoksa istisnai bir hâle mi dayandığı; taahhütname veya standart sözleşme kullanılmışsa bunun usulüne uygun akdedilip Kurul'a bildirilip bildirilmediği sorgulanır. Şirketin ana merkezinin yurt dışında olması, Türkiye'de veri sorumlusu sıfatını ortadan kaldırmaz.
Süre ve Şekil Hatalarının Listesi
- Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurul'a şikâyet edilmesi
- Başvuruya verilen cevabın tebliğ tarihinin kayıt altına alınmaması
- Talebin hangi URL veya hangi kayıt bakımından ileri sürüldüğünün belirsiz bırakılması
- Kurul kararına karşı idari yargı süresinin, cevabın öğrenildiği tarihe göre yanlış hesaplanması
Değerlendirme Ölçütleri
Unutulma hakkı mutlak değildir; verinin güncelliği, kişinin kamusal rolü, bilginin toplum için taşıdığı değer ve ifade özgürlüğü ile dengelenir. Bu nedenle başvuru metni, verinin neden artık güncel ve gerekli olmadığını somut olgularla açıklamalıdır. Genel ifadelerle kurulan taleplerin sonuç alma ihtimali düşüktür.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; veri kategorisi ve aktarım yapısı değiştikçe izlenecek yol da değişir. Somut başvurunuz için önceden hukuki değerlendirme yaptırmanız yararlı olacaktır.