Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi ya da bir ihlal sonucu üçüncü kişilerin eline geçmesi hâlinde ilgili kişinin elinde etkili bir başvuru yolu vardır; ancak bu yolun sırası kanunla belirlenmiştir. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde ilerleyen bu rehber, şikâyet sürecindeki usul risklerini azaltmaya odaklanır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula şikâyet, doğrudan başvurulabilecek bir yol değildir. İlgili kişinin önce veri sorumlusuna yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle başvurması gerekir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, öğrenme tarihinden itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu sıra atlandığında şikâyet usulden değerlendirme dışı kalır.
Başvuru Dilekçesinin İçeriği
- İlgili kişinin kimlik ve iletişim bilgilerinin eksiksiz yer alması
- Talebin konusunun hangi veri ve hangi işleme faaliyetine ilişkin olduğunun somutlaştırılması
- Talebin türünün açıkça belirtilmesi: bilgi talebi, silme, yok etme veya aktarılan üçüncü kişilere bildirim
- Varsa ihlale ilişkin bildirim, ekran kaydı ve yazışmaların eklenmesi
- Başvurunun yapıldığı tarihi ispatlayan gönderi kaydının saklanması
Veri Sorumlusunun Yükümlülük Zinciri
Veri ihlali gerçekleştiğinde veri sorumlusunun sorumluluğu ilgili kişiye cevap vermekle sınırlı değildir. İhlalin Kurula bildirilmesi ve etkilenen ilgili kişilere duyurulması ayrı yükümlülüklerdir; Kurul uygulamasında bildirimin ihlalin öğrenilmesinden itibaren yetmiş iki saat içinde yapılması beklenir. Şikâyet dosyasında bu bildirimin yapılıp yapılmadığı, gecikmenin gerekçesi ve alınan teknik-idari tedbirlerin belgelenmesi belirleyici olur.
Şikâyetten Sonra İzlenen Süreç
- Şikâyet, konu ve ilgili veri sorumlusu bakımından ayrıştırılarak kayda alınır.
- İnceleme sırasında istenen ek bilgi ve belgeler süresinde sunulur.
- Kurul kararı ile getirilen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği izlenir.
- Karara katılmayan taraf için idari yargı yolu ve süresi hesaplanır.
- Kişilik hakkı ihlali doğmuşsa tazminat talebi ayrı bir yol olarak değerlendirilir.
Şikâyet Dışındaki Paralel Yollar
Veri, internet üzerinde yayımlanmışsa erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yolu ayrıca işletilebilir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa savcılığa başvuru da bağımsız bir seçenektir. Bu yollar birbirinin alternatifi değil, farklı sonuçlar doğuran paralel yollardır.
Aktarılanlar genel bilgi niteliğindedir. Somut olayda hangi yolun öncelikli olduğu, verinin türüne ve ihlalin kapsamına göre değişeceğinden, süreler işlemeye başlamadan hukuki değerlendirme alınmasında yarar vardır.