Kişisel veri uyuşmazlıklarında hak arama süreci, çoğu hukuk dalından farklı olarak zorunlu bir sırayla işler. 6698 sayılı KVKK, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını, ancak bundan sonra Kurula şikâyet edebilmesini öngörür. Bu sıranın atlanması, en somut aydınlatma ihlalinde bile şikâyetin incelenmemesine yol açar.
Aydınlatma ile Açık Rıza Karıştırılmasın
Aydınlatma, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğinin ve kimlere aktarılacağının veri sahibine bildirilmesidir ve her veri işleme faaliyetinde yerine getirilmesi gerekir. Açık rıza ise yalnızca belirli hallerde başvurulan bir hukuki sebeptir. Rıza metninin altına imza atılmış olması, aydınlatmanın yapıldığı anlamına gelmez. Şikâyet dilekçesinde bu iki eksikliğin ayrı ayrı gösterilmesi, incelemenin kapsamını belirler.
Veri Sorumlusuna Başvuruda Aranan Unsurlar
- Başvurunun yazılı olması veya Kurulun belirlediği yöntemlerden biriyle iletilmesi
- Ad, soyad, iletişim bilgisi ve talebin açıkça yazılması
- Hangi veriye, hangi işleme faaliyetine itiraz edildiğinin somutlaştırılması
- Gönderim tarihini ispatlayan kaydın saklanması
- Veri sorumlusunun kimliğinin doğru tespiti; grup şirketlerinde muhatabın karıştırılmaması
Süre Nasıl İşliyor
Veri sorumlusu, başvuruyu kanunda öngörülen süre içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması, yetersiz bulunması ya da hiç cevap verilmemesi halinde Kurula şikâyet yolu açılır ve bu şikâyet için de belirli bir süre öngörülmüştür. Bu takvimin yazılı olarak izlenmemesi, ihlalin sürüyor olmasına rağmen şikâyet hakkının kullanılamamasına neden olabilir.
Şikâyet Dosyasını Hazırlama Sırası
- İhlale konu veri işleme faaliyetini tek cümleyle tanımlayın.
- Aydınlatma metninin bulunduğu ekranı ya da metnin hiç sunulmadığını belgeleyin.
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve alınan cevabı ekleyin.
- Talebinizi silme, yok etme, düzeltme veya aktarımın durdurulması gibi somut bir sonuca bağlayın.
- Uğranılan zarar varsa bunun ayrı bir yargı yolunda talep edileceğini not edin.
Kurul Yolu ile Yargı Yolunun Farkı
Kurula şikâyet idari bir denetim mekanizmasıdır; kişilik haklarının ihlalinden doğan maddi ve manevi zararın tazmini ise genel mahkemelerde ayrıca istenir. İnternet ortamındaki içerik bakımından 5651 çerçevesindeki erişim engelleme yolu da bağımsız işler. Üç kanalın hangisinin hangi sonucu doğurduğu baştan ayrıştırılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; veri işleme faaliyetinin niteliği değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, süreler işlemeye başlamadan hukuki görüş alınması önerilir.