Bir veri ihlalinin ardından ilgili kişinin de veri sorumlusunun da attığı ilk adım, çoğu zaman sürecin tamamını belirler. KVKK yapısı, doğrudan Kurula koşmayı değil, kademeli bir başvuru düzenini esas alır; bu kademeyi atlamak talebin usulden reddine yol açabilir.
Önce veri sorumlusu, sonra Kurul
6698 sayılı KVKK, ilgili kişinin taleplerini öncelikle veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Veri sorumlusunun cevabı yetersiz kalırsa ya da hiç cevap verilmezse Kurula şikayet yolu açılır. Bu sıralama atlanarak yapılan şikayetler, esasa girilmeden ele alınabilir. Başvurunun tarihini, iletildiği adresi ve içeriğini gösteren kayıtların saklanması bu nedenle önemlidir.
Yurt dışı aktarımda hangi zemin kullanıldı?
Yurt dışına aktarım tartışmasında ilk soru, aktarımın hangi hukuki zemine dayandığıdır: yeterlilik kararı mı, uygun güvenceler mi, yoksa istisnai hallerden biri mi? Uygun güvenceler arasında standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları ve taahhütname gibi araçlar sayılır. Aktarımın zemini belirlenmeden yazılan şikayet dilekçesi somutluktan uzak kalır; savunma tarafında ise hangi araca dayanıldığı belgelenemezse ihlal iddiası güçlenir.
İhlal anında ayrışan iki sorumluluk
- Veri sorumlusunun ihlali Kurula ve etkilenen ilgili kişilere bildirme yükümlülüğü
- İlgili kişinin verisinin akıbetini, aktarım zincirini ve silinip silinmediğini öğrenme hakkı
- İhlalden doğan zararın tazmini için ayrıca hukuk yoluna başvurulması gerekliliği
- Aynı olayın ceza boyutu varsa savcılık şikayetinin ayrı yürütülmesi
Kurum içi kayıt düzeni
Veri sorumlusu tarafında en sık görülen zafiyet, işleme envanterinin ve aktarım listelerinin ihlal anında güncel olmamasıdır. Hangi kategoride verinin hangi ülkedeki hangi hizmet sağlayıcısına gittiği yazılı olarak izlenmiyorsa, incelemede verilen cevaplar birbirini tutmaz. Sözleşmelerdeki alt yüklenici zincirinin de aynı listede takip edilmesi gerekir; aktarım çoğu kez doğrudan muhataba değil, onun kullandığı altyapıya yapılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Aktarımın niteliği ve ihlalin kapsamı dosyadan dosyaya değiştiğinden, adım atmadan önce konuya hakim bir hukukçuyla değerlendirme yapılması yararlı olur.