Kişisel verilerin silinmesi ya da arama sonuçlarından çıkarılması talebi, doğru sırayla yürütülmediğinde şeklî nedenlerle sonuçsuz kalır. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun ekseninde, hangi talebin hangi mercie ve hangi aşamada yöneltileceği belirlidir. Bu rehber, unutulma hakkı ve yurt dışı aktarım başlıklarını başvuru sırası üzerinden ele alır.
Sıra Bozulduğunda Ne Olur
Kanun, doğrudan Kurula şikâyet edilmesine değil, önce veri sorumlusuna başvurulmasına dayanan iki aşamalı bir yapı öngörür. Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmalıdır. Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet edilebilir. İlk adım atlanarak yapılan şikâyet, esasa girilmeden reddedilir ve bu sırada süreler işlemeye devam eder.
Unutulma Hakkında İki Ayrı Muhatap
- İçeriğin kaynak sitede yayımlanmaya devam etmesi isteniyorsa ancak arama sonuçlarında çıkmaması hedefleniyorsa, muhatap arama motorudur ve talep veri koruma mevzuatı üzerinden yürür.
- İçeriğin bizzat yayından kaldırılması isteniyorsa yol farklıdır ve internet ortamındaki yayınlara ilişkin özel düzenleme üzerinden sulh ceza hakimliği devreye girer.
- Talep değerlendirilirken kişinin kamusal rolü, bilginin güncelliği ve kamuoyunun bilgi edinme menfaati birlikte tartılır; her talep otomatik olarak kabul edilmez.
- Kurul kararına karşı yargı yolu idari yargıdır ve dava açma süresi kısadır.
Yurt Dışı Aktarımda Dayanak Zinciri
Verinin yurt dışına aktarılabilmesi için önce aktarımın genel şartlarının sağlanması, ardından aktarıma özgü bir hukuki dayanağın bulunması gerekir. Bu dayanak, hakkında yeterlilik kararı bulunan bir ülkeye aktarım olabileceği gibi, uygun güvencelere dayalı yollardan biri de olabilir. Standart sözleşmeye dayanan aktarımlarda, sözleşmenin imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirim yapılması yükümlülüğü bulunur; bu bildirimin atlanması ayrı bir aykırılık oluşturur. İstisnai hâllere dayanan aktarımlar ise arızi niteliktedir ve süreklilik arz eden veri akışlarına dayanak yapılamaz.
Dosyada Bulunması Gerekenler
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihini ve tebliğ edildiğini gösteren belge.
- Talebin konusu verinin tam olarak tanımlanması; hangi kayıt, hangi platform, hangi tarih.
- Aktarım söz konusuysa, aktarımın alıcı grubunu ve amacını gösteren kayıtlar ile aydınlatma metni.
- İşleme faaliyetinin dayanağı olarak gösterilen açık rızanın, gerçekten özgür iradeye dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi.
- Envanter ve saklama süreleri politikasının, talebin konusu veriyle uyumu.
Veri koruma uyuşmazlıklarında sonuç, çoğu zaman iddianın gücünden çok başvurunun usulüne bağlıdır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; mevzuat ve ikincil düzenlemeler değişebildiğinden, başvuru öncesinde güncel duruma göre hukuki destek alınması uygun olur.