Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması hâlinde ilgili kişinin elindeki en pratik araçlardan biri, verinin silinmesini ve yok edilmesini istemektir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bu talebin muhatabını ve sırasını belirler; internet ortamındaki yayınlar bakımından ise 5651 sayılı Kanun ayrı bir yol açar. İki yolu birbirine karıştırmak, en sık görülen ve en çok zaman kaybettiren hatadır.
Sıralamayı Bozmayın: Önce Veri Sorumlusu
Kanun, ilgili kişinin taleplerini kural olarak önce veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Bu aşama atlanarak doğrudan Kurula yapılan şikâyet, başvuru şartının yerine getirilmemesi nedeniyle işleme alınmayabilir. Bu nedenle ilk adım, verinin kim tarafından işlendiğini doğru tespit etmektir. Aynı veri birden fazla aktör tarafından işleniyorsa, her biri ayrı bir muhataptır ve başvurular ayrı ayrı yapılmalıdır.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- Talebin konusu: silme, yok etme veya anonim hâle getirme taleplerinden hangisi istendiği açıkça yazılmalıdır.
- Hangi verinin, hangi ortamda ve hangi tarihten beri işlendiğine dair somut tarif.
- İşlemenin dayandığı hukuki sebebin ortadan kalktığına ilişkin açıklama.
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişiler varsa, onlara da bildirim yapılması talebi.
- Kimlik doğrulamasını sağlayacak bilgiler ve başvurunun tarihli kaydı.
- Yanıtın hangi kanaldan beklendiğine ilişkin açık beyan.
İki Ayrı Yol: Kurul Şikâyeti ve İçerik Kaldırma
Veri sorumlusunun talebi reddetmesi veya yanıt vermemesi hâlinde izlenecek yol Kurula şikâyettir. Buna karşılık internette yayımlanmış bir içeriğin erişime kapatılması veya kaldırılması, 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir usule tabidir ve muhatabı farklıdır. Kişilik haklarının ihlalinden doğan tazminat talebi ise bir üçüncü yoldur ve genel mahkemelerde görülür. Bu üç yol paralel yürütülebilir; ancak her biri için ayrı dilekçe, ayrı gerekçe ve ayrı talep kurulmalıdır.
Silme Talebinin Sınırları
Her veri her koşulda silinemez. Saklanması kanunen zorunlu tutulan veriler, devam eden bir hukuki süreçte delil niteliği taşıyan kayıtlar veya bir hakkın tesisi için gerekli bilgiler bakımından talep karşılanmayabilir. Bu nedenle başvuruda, verinin işlenmesini gerektiren sebebin ortadan kalktığını göstermek talebin en kritik parçasıdır. Talebin reddi hâlinde gerekçenin yazılı olarak alınması, sonraki aşamada şikâyet dilekçesinin dayanağını oluşturur.
İhlal Bildiriminin Kendisi de Bir Delildir
Bir kuruluşun yaşadığı veri ihlalini duyurması hâlinde bu duyuru, verinin hangi tarihte ve hangi kapsamda etkilendiğini gösteren bağımsız bir kayıt olur. Duyuru metni, tarihi ve kapsamı arşivlenmeli; kendi hesabınızda gözlemlediğiniz sonuçlarla eşleştirilmelidir. Bu eşleştirme, ileride zarar iddiasının somutlaştırılmasını kolaylaştırır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; verinin türü, işleyen kuruluşun niteliği ve ihlalin kapsamı izlenecek yolu değiştirebilir. Başvuru metnini göndermeden önce bir hukukçuyla gözden geçirmeniz, sonraki aşamalarda zaman kazandırır.