Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin uyuşmazlıklarda ilgili kişinin elindeki en somut araç, veri sorumlusuna yapılan başvurudur. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve internet ortamındaki yayınlar bakımından 5651 sayılı Kanun birlikte değerlendirildiğinde, sürecin başarısı aydınlatmanın yapılıp yapılmadığının belgelenmesine ve başvuru takviminin doğru kurulmasına bağlıdır.
Aydınlatma Ne Zaman ve Nasıl Yapılır
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin elde edilmesi sırasında yerine getirilir; sonradan yapılan bir bilgilendirme eksikliği gidermez. Metinde veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, verinin kime ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları yer alır. Açık rızanın aydınlatmadan ayrı ve seçimlik biçimde alınması gerekir; hizmetin kullanımını rızaya bağlayan kurgular tartışma yaratır.
İlgili Kişi Başvurusu: Zorunlu İlk Adım
- Denetim makamına şikayet yolundan önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir
- Başvuru yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır
- Talebin konusu somut biçimde yazılmalı, hangi verinin hangi işleme ilişkin olduğu belirtilmelidir
- Başvurunun ulaştığı tarihi gösteren kayıt saklanmalıdır
- Kimliği doğrulanamayan başvurular cevapsız kalabileceğinden, gerekli bilgiler eksiksiz verilmelidir
İki Ayrı Saat: Otuz Gün ve Altmış Gün
- Veri sorumlusu, başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Cevap yetersiz görülür ya da hiç verilmezse şikayet yolu açılır.
- Şikayet için, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen otuz günlük süre uygulanır.
- Her halde, veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre aşılmamalıdır.
- Bu iki sürenin ayrı ayrı takvime işlenmesi, en sık yapılan hatayı önler.
Şikayet, Dava ve Tazminat Yolları Arasındaki İlişki
Denetim makamına şikayet, idari yaptırım ve düzeltici işlem sonucunu doğurabilir; bireysel zararın giderilmesi ise ayrı bir hukuk davasının konusudur. Kişilik haklarına yönelik bir ihlal varsa, içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebi de bağımsız olarak işletilebilir. Bu üç yolun aynı anda yürütülmesi mümkündür; ancak her birinin süresi ve muhatabı farklı olduğundan tek bir dilekçeyle üçünün birden karşılanacağı varsayımı yanıltıcıdır.
Kayıt Düzeni Veri Sorumlusu Açısından
Kurum tarafında en çok karşılaşılan sorun, aydınlatmanın yapıldığının ispat edilememesidir. Metnin hangi tarihte yayımlandığı, kullanıcıya hangi ekranda gösterildiği ve sürüm değişikliklerinin kaydı tutulmadığında, sonradan yapılan açıklamalar yeterli görülmeyebilir. Saklama ve imha politikasının uygulandığını gösteren kayıtlar da aynı ölçüde önemlidir.
Bu metin genel bilgi sunmak için hazırlanmıştır. Verinin türü, işleme amacı ve tarafların sıfatı değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, başvuru veya şikayet öncesinde somut dosyanın incelenmesi tavsiye edilir.