Aydınlatma yükümlülüğünün hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun sık uyguladığı yaptırım başlıklarındandır. Ceza kararı elde edildikten sonra veri sorumlusunun karşılaştığı ilk sorun, çoğu zaman itirazın esası değil, hangi yargı koluna başvurulacağıdır. Bu tercihte yapılan hata, esas incelenmeden dosyanın kapanmasına yol açar.
Yanlış Mercie Başvuru: En Pahalı Usul Hatası
İdari para cezalarına karşı genel kabahat rejiminde sulh ceza hâkimliğine başvurulması alışkanlığı yerleşmiştir. Ancak 6698 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle Kurul'un idari para cezalarına karşı idari yargı yolu benimsenmiştir. Alışkanlıkla sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru görev yönünden reddedildiğinde, dava açma süresi çoğu kez tükenmiş olur. Bu nedenle ceza kararının tebliğinden sonra atılacak ilk adım, tebliğ tarihinin ve başvurulacak yargı kolunun yazılı olarak sabitlenmesidir.
Tebliğ Tarihi ve Sürenin Sabitlenmesi
Süre, kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren işler. Kurum içinde tebligatın evrak biriminde bekletilmesi, hukuk departmanına geç ulaşması ya da KEP kutusunun düzenli izlenmemesi, süreyi durdurmaz. Bu risk yönetilebilir bir risktir: tebligatın kuruma ulaştığı gün kayda alınmalı, dava açma süresinin son günü takvimde ayrıca işaretlenmeli, son güne bırakılmamalıdır.
İtirazın Esasında Aydınlatmaya Özgü Savunma Eksenleri
Aydınlatma yükümlülüğü, açık rızadan ayrı ve ondan bağımsız bir yükümlülüktür. Savunmada bu ayrım gösterilmeden yalnızca "rıza alınmıştı" denilmesi çoğu kez sonuç doğurmaz. Dosyaya konulması gereken belgeler şunlardır:
- Aydınlatma metninin veri elde etme anından önce sunulduğunu gösteren kayıt
- Metnin hangi işleme amacına, hukuki sebebe ve aktarıma karşılık geldiğini gösteren eşleştirme tablosu
- Kanal bazında ayrı metin kullanıldığını gösteren örnekler
- Veri envanteri ve saklama süresi politikasıyla metnin uyumu
Ceza Miktarına Yönelik Ayrı İtiraz Başlığı
İtiraz yalnızca ihlalin varlığına değil, yaptırımın ölçülülüğüne de yöneltilebilir. İhlalin süresi, etkilenen ilgili kişi sayısı, ihlalin tespitinden sonra alınan düzeltici tedbirler ve Kurul'la iş birliği düzeyi ayrı ayrı gösterildiğinde, esasa ilişkin iddia zayıf kalsa dahi miktar tartışması açık kalır. Bu savunma, ihlal sonrası alınan aksiyonların tarihli olarak belgelenmesine dayanır.
Yürütmenin Durdurulması Talebini Atlamamak
Ceza tahsil sürecine girdiğinde geriye dönük telafi zorlaşır. Bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ve gerekçelendirilerek ileri sürülmesi, sonradan verilecek ek dilekçeye bırakılmamalıdır.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır; Kurul kararlarının gerekçe yapısı dosyadan dosyaya değişir. Tebliğ alındıktan sonra süre işlediğinden, değerlendirmenin gecikmeden bir hukukçuyla yapılması yararlı olur.