Kişisel verisi işlenen kişinin, verilerinin hangi amaçla ve nasıl işlendiği konusunda önceden bilgilendirilmesi gerekir. KVKK ve 6698 ekseninde bu aydınlatma yükümlülüğünün ihlali, ilgili kişiye başvuru ve Kurula şikâyet hakkı doğurur.
Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı
Veri sorumlusu; verinin işlenme amacını, aktarılacağı tarafları, toplama yöntemini ve ilgili kişinin haklarını, veri işlenmeden önce açık biçimde bildirmelidir. Aydınlatmanın anlaşılır ve erişilebilir olması esastır; belirsiz veya genel geçer metinler yükümlülüğü karşılamaz. Açık rıza gerektiren hallerde rızanın da ayrıca ve özgür iradeyle alınması gerekir.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, Kurula gitmeden önce kural olarak veri sorumlusuna yazılı başvuruda bulunur. Veri sorumlusunun cevabı yetersizse, cevabı reddederse veya süresinde cevap vermezse, bu aşamadan sonra Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır. Bu sıralamanın atlanması, şikâyetin usulden değerlendirilmemesine yol açabilir.
- Başvurunun yazılı ve kimliği doğrulanabilir biçimde yapılması
- Talebin somut ve neye ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi
- Veri sorumlusunun cevabının veya cevapsızlığının belgelenmesi
Kurula Şikâyet ve İnceleme
Şikâyet üzerine Kurul, ihlal iddiasını inceler; hukuka aykırılık tespit ederse giderilmesine ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verebilir. 5651 kapsamındaki içerik ve erişim boyutları da olayla bağlantılıysa ayrıca değerlendirilebilir. İlgili kişi ayrıca uğradığı zarar için genel hükümlere göre tazminat da isteyebilir.
Delil ve Zaman Yönetimi
Aydınlatma metninin ekran görüntüsü, başvuru ve cevap yazışmaları ile veri işleme faaliyetine ilişkin kanıtlar, şikâyetin temelini oluşturur. Başvuru ve cevap tarihlerinin izlenmesi, şikâyet süresinin doğru hesaplanması için önemlidir.
Bu açıklamalar geneldir. Somut veri işleme faaliyetinin niteliğine göre süreç değişebileceğinden, şikâyet öncesinde hukuki destek almanız yerinde olur.