Arama sonuçlarında çıkan eski bir haber, kapanmış bir dosyaya ilişkin kayıt veya güncelliğini yitirmiş bir içerik nedeniyle yapılan başvurularda süreler kısa ve zincirlemedir. Unutulma hakkı talebinde en sık karşılaşılan sorun, veri sorumlusuna hiç başvurulmadan doğrudan Kurula gidilmesi ya da cevap sonrası tanınan sürenin kaçırılmasıdır. Bu rehber, 6698 sayılı Kanun çerçevesindeki başvuru takvimini pratik biçimde ele alır.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, taleplerini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu basamak atlandığında Kurula yapılan şikâyet, ön koşul yerine getirilmediği için incelenmeyebilir. Başvurunun ulaştığını gösteren kayıt, yani tebligat çıktısı veya elektronik gönderi delili, dosyanın en değerli belgesidir.
Cevap Sonrası Sürenin İşleyişi
Veri sorumlusundan gelen cevap yetersiz görülürse ya da hiç cevap verilmezse, ilgili kişi Kurula şikâyette bulunabilir. Bu şikâyet, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır. Cevap gelmeyen dosyalarda otuz günlük bekleme süresi dolmadan şikâyet edilmesi erken, altmış günlük süre geçtikten sonra şikâyet edilmesi ise geç sayılır. İki tarih arasındaki dar aralık, takvim üzerinde işaretlenmelidir.
Talebin Yöneltileceği Muhatabı Doğru Seçmek
- İçeriği yayımlayan site ile arama motorunu ayrı muhataplar olarak değerlendirin
- Arama motoruna yapılan talepte, hangi sorgu kelimesiyle hangi bağlantının çıktığını gösterin
- Kaynak içeriğin hukuka uygun olması hâlinde bile, indeksleme yönünden ayrı bir değerlendirme yapılabileceğini gözetin
- Yurt dışı merkezli veri sorumlularında Türkiye temsilcisinin bulunup bulunmadığını kontrol edin
- Aynı içerik farklı adreslerde yayımlanmışsa, her adresi ayrı ayrı listeleyin
Talebi Gerekçelendirme Ölçütleri
Unutulma hakkı talepleri, ifade ve basın özgürlüğü ile kamunun bilgi edinme menfaati arasında yapılan bir dengeleme sonucunda değerlendirilir. Bu nedenle dilekçede yalnızca rahatsızlık duyulduğu belirtilmez; içeriğin yayımlanmasından bu yana geçen süre, kişinin kamusal bir rol taşıyıp taşımadığı, bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği ve içeriğin kişi üzerindeki somut etkisi ayrı başlıklar hâlinde açıklanır.
Başvuru Dosyasının İskeleti
- İçeriğin adresi, tarihi ve ekran kaydı
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ile gönderim delili
- Gelen cevap veya cevap verilmediğine ilişkin açıklama
- Dengeleme ölçütlerine göre hazırlanmış gerekçe bölümü
- Talep sonucu: içeriğin kaldırılması mı, indeksten çıkarılması mı istendiğinin net ifadesi
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve her başvurunun sonucu içeriğin özelliklerine göre değişir. Süreler kısa olduğundan, cevap yazısı elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız yararlı olur.