Geçmişe ait bir bilginin arama sonuçlarında görünmeye devam etmesi, kişinin bugünkü hayatını orantısız biçimde etkileyebilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında değerlendirilen unutulma hakkı talepleri, veri sorumlusuna yapılan başvuruyla başlar ve reddedilmesi hâlinde Kurula şikâyet aşamasına taşınır. Veri sorumlusu açısından ise aynı sürecin diğer ucunda, yükümlülüğe aykırılık nedeniyle idari para cezası riski bulunur.
Talebi Güçlendiren Ölçütler
Değerlendirme, kişinin menfaati ile toplumun bilgiye erişim menfaati arasında yapılır. Bu nedenle talep dilekçesi, yalnızca bilginin rahatsız edici olduğunu değil, güncelliğini yitirdiğini ve kişinin bugünkü durumuyla bağının kalmadığını göstermelidir. Kişinin kamusal bir görev üstlenip üstlenmediği, bilginin ilk yayımlandığı tarih ve içeriğin doğruluğu, sonucu belirleyen başlıca ölçütlerdir.
İki Aşamalı Başvurunun İşleyişi
- Talep önce veri sorumlusuna yazılı olarak ve kimliği doğrulanabilir bir kanaldan iletilir; kayıtlı elektronik posta ya da sistemde tanımlı adres tercih edilir.
- Veri sorumlusunun cevap vermesi için tanınan süre dolduğunda ya da cevap olumsuz olduğunda Kurula şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet için öngörülen süre, cevabın öğrenildiği tarihe bağlı olarak işler; doğrudan Kurula yapılan başvurular ön koşul tamamlanmadığı gerekçesiyle iade edilebilir.
- Kurul kararlarına karşı yargı yolu ayrıca değerlendirilir.
Arama Motoru ile Kaynak Site Arasındaki Fark
- Arama sonucundaki bağlantının kaldırılması, içeriğin kaynağından silinmesi anlamına gelmez.
- İçeriğin kaynak sitede kalması hâlinde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollar ayrıca gündeme gelebilir.
- Ad soyad ile arama yapıldığında çıkan sonuçlar ile başka anahtar kelimelerle çıkan sonuçlar farklı değerlendirilir; talep bu ayrımı içermelidir.
Veri Sorumlusu Tarafında Ceza Riski
İlgili kişi başvurularının süresinde cevaplanmaması, cevabın gerekçesiz verilmesi ya da başvuru kanallarının kullanılabilir tutulmaması, veri sorumlusu için yaptırım riski doğurur. Başvuruların kayıt altına alındığı bir iç süreç kurulması, hem cevap süresinin izlenmesini sağlar hem de sonraki aşamada savunmanın belgesel dayanağını oluşturur.
Dosyayı Hazırlarken
Talep sahibinin sunacağı ekler, sonucu doğrudan etkiler: bağlantı adresleri, ekran kayıtları, içeriğin ilk yayım tarihi ve varsa içeriğin dayandığı sürecin sonradan değişen durumunu gösteren belgeler. Bu ekler olmadan yapılan başvurular, değerlendirmeye elverişli bulunmayarak sonuçsuz kalabilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir ve her başvuruda dengeleme farklı sonuç verebilir. Talep ya da savunma hazırlamadan önce somut içerik üzerinden hukuki inceleme yaptırılması uygun olacaktır.