Unutulma hakkı, kişisel verinin silinmesini, yok edilmesini veya arama sonuçlarından çıkarılmasını isteme talebinin uygulamadaki adıdır. 6698 sayılı Kanun bu talebi kademeli bir usule bağlar; kademeler atlandığında hem ilgili kişi hak kaybına uğrar hem de veri sorumlusu tarafında idari para cezası riski doğar. Aşağıda süreç, iki tarafın da usule aykırı işlem yapmadan ilerleyebileceği bir takvim mantığıyla ele alınmıştır.
Kademeyi atlamak en pahalı hatadır
İlgili kişi kural olarak önce veri sorumlusuna başvurur. Bu adım atlanıp doğrudan şikâyet yoluna gidildiğinde, başvuru usul yönünden değerlendirme dışı kalabilir ve kaybedilen süre geri gelmez. Veri sorumlusu açısından da tablo simetriktir: kendisine ulaşan talebe kanunda öngörülen süre içinde cevap vermemek, esasa girmeden başlı başına bir aykırılık oluşturur.
Veri sorumlusu için ceza riskini büyüten davranışlar
- Talebi kayıt altına almayan, tarihi belli olmayan bir başvuru kanalı işletmek.
- Cevabı gerekçesiz vermek; hangi hukuki sebeple reddedildiğini yazmamak.
- Aydınlatma ve açık rıza metinleriyle fiilî işleme faaliyeti arasındaki farkı gidermemek.
- Talep konusu veriyi yalnızca ana sistemden silip yedek, arşiv ve iş ortağı kopyalarını atlamak.
- Veri ihlali söz konusuysa bildirim yükümlülüğünü geciktirmek.
Arama motoru sonuçları ile kaynak yayın ayrı iki dosyadır
Bir haberin veya kaydın arama sonuçlarından çıkarılması talebi, kaynak yayının kaldırılması talebiyle aynı şey değildir. Birinde adın sorgulanması üzerine çıkan sonucun kişisel veri niteliği ve güncelliğini yitirmesi tartışılır; diğerinde yayının kendisi hedeflenir. Aynı dilekçede birbirine karıştırıldığında talep belirsizleşir. Ayrıca yayın internet ortamındaysa 5651 sayılı Kanun yolu paralel bir seçenek olarak ayrıca değerlendirilebilir.
Şikâyet ve yargı aşamasında takvim
Veri sorumlusundan gelen olumsuz cevap ya da cevapsızlık, şikâyet süresini başlatan asıl olaydır; bu nedenle cevabın tebliğ tarihi mutlaka belgelenmelidir. İdari para cezası verilmesi hâlinde bu karara karşı başvurulacak yargı yolu ve süresi mevzuat değişikliklerine konu olmuştur; itiraz hazırlanmadan önce yürürlükteki düzenlemenin güncel metni kontrol edilmelidir. Yanlış mercie yapılan itirazda geçen zaman, çoğu olayda telafi edilemez.
Dosyayı ayakta tutan belge seti
Başvuru dilekçesi, gönderim ve tebliğ kanıtı, veri sorumlusunun cevabı, verinin nerede ve hangi amaçla işlendiğine dair ekran ve sistem kayıtları ile talebin karşılanma derecesini gösteren doğrulama çıktıları tek klasörde tutulmalıdır. Bu set eksikse, esasen haklı bir talep bile ispat sorunuyla karşılaşır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; veri kategorisi, işleme amacı ve sektör farklılıkları sonucu değiştirebilir. Kendi başvurunuz için hukuki görüş almanız önerilir.