Arama sonuçlarında çıkan eski bir haber ya da kayıt, kişinin bugünkü hayatıyla artık bağlantılı olmayabilir. Unutulma hakkı tam olarak bu orantısızlığı gidermeyi amaçlar. Ancak talebin nereye ve hangi sırayla yapıldığı, sonucu doğrudan belirler. 6698 sayılı KVKK ve 5651 ekseninde bu rehber, şikâyet yolunun takvimini kurar.
Kurula Doğrudan Gidilemez
KVKK sisteminde şikâyet, iki aşamalı bir yapıya oturur. İlk aşama veri sorumlusuna yapılan yazılı başvurudur ve bu aşama atlanamaz. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Cevap verilmez, süresinde cevap verilmez ya da cevap yetersiz kalırsa ikinci aşama açılır. Ön başvuru yapılmadan doğrudan Kurula gidilen dosyalar, esasa girilmeden iade edilir.
İkinci Aşamanın Çift Katmanlı Süresi
Kurula şikâyet için kanun iki süreyi birlikte arar: cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün. İki sürenin de aynı anda tutulması gerekir; ilkine uymanız ikincisini kaçırmanızı mazur göstermez. Bu nedenle başvuru dilekçesinin gönderim tarihi, tebliğ veya teslim kaydıyla birlikte saklanmalıdır.
Talebi Doğru Muhataba Yöneltmek
Unutulma hakkı taleplerinde iki farklı muhatap vardır ve çoğu zaman ikisine birden gidilmesi gerekir. Kaynak site, içeriğin kendisinden sorumludur; arama motoru ise içeriğin ad-soyad sorgusuyla listelenmesinden. Kaynak içerik hukuka uygun olsa bile, isimle eşleştirilmesi orantısız hâle gelmiş olabilir. Dolayısıyla talep metninde şunlar ayrı ayrı yazılmalıdır:
- Hangi arama teriminde hangi bağlantının çıktığı
- İçeriğin yayım tarihi ve bugüne kadar geçen süre
- Kişinin kamusal rol taşıyıp taşımadığı
- İçeriğin güncel doğruluk durumu
Delil Eksikliği: Tarihin İspatlanamaması
Bu dosyalarda en sık yaşanan kayıp, başvurunun ne zaman yapıldığının gösterilememesidir. Elektronik posta yoluyla gönderilen ama teslim kaydı bulunmayan başvurular, altmış günlük sürenin başlangıcını tartışmalı hâle getirir. Kayıtlı elektronik posta, noter ya da iadeli taahhütlü gönderi tercih edilmeli; ekran görüntüleri tarihli biçimde arşivlenmelidir. Ayrıca 5651 kapsamında içerik çıkarma yolunun paralel olarak işletilebileceği unutulmamalıdır.
Kısa Değerlendirme
Unutulma hakkı, ifade özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme hakkı ile birlikte tartılır; her talep aynı sonucu vermez. Buradaki bilgiler genel çerçeve içindir, somut içeriğin niteliğine göre hukuki destek alınması önerilir.