Geçmişe ait bir haberin, ilanın veya kaydın arama sonuçlarında çıkmaya devam etmesi, kişinin bugünkü hayatını doğrudan etkileyebilir. Unutulma hakkı bu noktada devreye girer; ancak talebin sonuç vermesi, doğru sırayla ve süresi içinde ilerlemeye bağlıdır. Bu rehber, KVKK ve 6698 ile 5651 çerçevesinde başvuru zincirinin nasıl kurulacağını ve sürelerin nasıl takip edileceğini ele alıyor.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula doğrudan şikâyet yolu kapalıdır; önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir. Başvuru yazılı olarak veya kanunda öngörülen diğer yöntemlerle yapılır ve veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Bu nedenle başvurunun yapıldığı tarih, dosyanın en kritik verisidir.
Başvuru metninde talep edilen sonuç açıkça yazılmalıdır: içeriğin tamamen silinmesi mi, yalnızca ad ve soyad ile yapılan aramalarda bağlantının kaldırılması mı, yoksa güncellenmesi mi istenmektedir. Talep belirsiz kaldığında verilen cevap da belirsiz olur.
Kurula Şikâyette İki Süre Birlikte İşler
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Burada iki süre aynı anda takip edilmelidir: cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün. İkinci sürenin dolması hâlinde ilk süre henüz işliyor olsa bile şikâyet imkânı ortadan kalkabilir.
- Başvuru tarihi, cevap tarihi ve şikâyet için son gün tek bir tabloya yazılır.
- Cevap verilmediyse otuz günlük bekleme süresinin dolduğu gün işaretlenir.
- Başvurunun ulaştığını gösteren gönderi kaydı saklanır.
- Aynı içerik birden fazla platformda yer alıyorsa her biri için ayrı zincir işletilir.
Talebin Gerekçesini Somutlaştırmak
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme menfaati ile birlikte değerlendirilir. Bu nedenle talep dilekçesinde şu unsurlar somutlaştırılmalıdır: içeriğin yayınlanmasının üzerinden geçen süre, kişinin kamusal bir görev veya konum taşıyıp taşımadığı, içeriğin güncelliğini yitirip yitirmediği ve devam eden yayının bugün yarattığı somut etki.
Adli bir sürece ilişkin haberlerde, sürecin sonucunun ne olduğu belirleyici olabilir. Sürecin lehe sonuçlanmış olması hâlinde bunu gösteren belgenin başvuruya eklenmesi, talebin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Arama Motoru ile Kaynak Site Ayrımı
- Kaynak sitedeki yayının kaldırılması ayrı, arama sonuçlarındaki bağlantının kaldırılması ayrı bir taleptir.
- Bağlantının kaldırılması, içeriğin kaynakta yayında kalmasına engel değildir.
- Kişilik haklarının ihlali boyutu varsa 5651 kapsamındaki hızlı yol ayrıca değerlendirilebilir.
- Kurul kararı sonrasında da içerik kaldırılmamışsa, yargı yolu takvimi işletilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin niteliği ve yayının bağlamı sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metninin somut olaya göre kurulması ve sürelerin başlangıç tarihlerinin belgelerle doğrulanması yerinde olur.