İnternette yer alan bir içeriğin veya bir veri tabanındaki kaydın kaldırılması talebi, tek bir dilekçeyle sonuçlanan basit bir işlem değildir. Unutulma hakkı kapsamındaki talepler; veri sorumlusuna başvuru, arama motoru bağlantısının kaldırılması ve gerektiğinde yargı yoluna gitme şeklinde katmanlı ilerler. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde bu katmanları ve reddedilen talebe karşı izlenecek yolu ele alır.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Aynı Şey Değildir
Talep dilekçesinde hangi sonucun istendiğinin doğru adlandırılması, cevabın niteliğini de belirler. Verinin tamamen ortadan kaldırılması, ilgili kişiyle bağlantısının koparılması veya yalnızca yayından çıkarılması birbirinden farklı taleplerdir. Ayrıca bir verinin işlenmesinin hukuki dayanağı sözleşme veya kanuni yükümlülük ise, saklama süresi dolmadan silme talebi karşılanmayabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde verinin hangi amaçla ve hangi dayanakla işlendiği sorgulanmalıdır.
İlk Katman: Veri Sorumlusuna Başvuru
- Başvuru, kimliği tespit edilebilir biçimde ve yazılı olarak yapılmalıdır.
- Talebe konu veri açıkça tarif edilmeli; bağlantı adresi, kayıt tarihi veya belge numarası belirtilmelidir.
- Verinin neden güncelliğini yitirdiği ya da amaç bakımından gereksiz hâle geldiği gerekçelendirilmelidir.
- Başvurunun yapıldığı tarih, tebliğ veya teslim belgesiyle kanıtlanabilir olmalıdır.
İkinci Katman: Kurula Şikâyet ve Yargı Yolu
Veri sorumlusu talebi reddeder, yetersiz yanıt verir veya mevzuatta öngörülen süre içinde cevap vermezse, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açılır. Bu aşamada iki ayrı süre birlikte işler: cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre. Şikâyet dilekçesinde yalnızca ihlal iddiası değil, veri sorumlusunun verdiği cevabın hangi noktada eksik kaldığı da gösterilmelidir. İnternet yayınları bakımından ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebiyle sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; bu yol, kişilik haklarının ihlali iddiasına dayanır ve KVKK başvurusundan bağımsız işler.
Talebi Zayıflatan Tipik Eksikler
Arama sonucundaki bağlantının kaldırılması ile kaynak sitedeki içeriğin kaldırılmasının karıştırılması, ekran görüntüsü dışında hiçbir kayıt sunulmaması ve içeriğin kamuya mal olmuş bir kişiye ya da güncel bir kamusal tartışmaya ilişkin olup olmadığının değerlendirilmemesi, en sık karşılaşılan zayıflıklardır. İçerik güncel bir kamu yararı taşıyorsa, kaldırma talebi ifade özgürlüğü dengesi içinde reddedilebilir; bu ihtimale karşı ikinci bir gerekçe hattı baştan kurulmalıdır.
Kayıt Düzeni Önerisi
- Her bağlantı için ayrı satır: adres, ilk fark edilme tarihi, ekran görüntüsü ve arşiv kaydı.
- Veri sorumlusuna gönderilen başvuru ve alınan cevabın tarih sıralı dosyası.
- İçeriğin doğurduğu somut zarara ilişkin belgeler.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır. Her talep, verinin niteliğine ve yayının bağlamına göre ayrı değerlendirilir; süreleri kaçırmamak için sürecin başında hukuki görüş alınması önerilir.