Unutulma hakkı talepleri çoğu zaman tek bir dilekçeyle çözülmez. Verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi istemi, KVKK ile 5651 sayılı Kanun'un iki ayrı mekanizmasını aynı anda ilgilendirir. Hangi mekanizmanın önce çalıştırılacağı, sonucun ne kadar sürede alınacağını doğrudan belirler.
Zincirin İlk Halkası Atlanamaz
6698 sayılı Kanun'un kurduğu düzende ilgili kişi, kural olarak önce veri sorumlusuna yazılı başvurur. Bu adım atlanıp doğrudan Kurula şikayet edilirse, şikayet başvuru şartı yönünden değerlendirilir ve süreç başa döner. Veri sorumlusunun cevabı olumsuzsa, yetersizse veya süresinde cevap verilmezse Kurula şikayet yolu açılır. Buradaki iki katmanlı süre yapısı, cevabın öğrenildiği andan ve başvurunun yapıldığı tarihten itibaren ayrı ayrı hesaplandığı için takvim tek bir tabloda tutulmalıdır.
Silme, Yok Etme ve Anonimleştirme Aynı Talep Değildir
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi.
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez, geri getirilemez hale getirilmesi.
- Anonim hale getirme: verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulması.
Talep dilekçesinde bu üçünden hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusu en dar yorumu tercih edebilir. Ayrıca saklama yükümlülüğü bulunan kayıtlar bakımından silme istemi karşılanamayabilir; bu ihtimale karşı yedek talep kurmak işe yarar.
Arama Motoru mu, Kaynak Site mi?
Unutulma hakkı tartışmalarının önemli kısmı, içeriğin kaynağında kalırken arama sonuçlarından çıkarılmasına ilişkindir. Kaynak sitedeki yayına yönelik içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi istemi 5651 kapsamında sulh ceza hakimliğinin alanındayken, arama sonuçlarındaki bağlantının indeksten çıkarılması talebi kişisel veri mevzuatı ekseninde ilerler. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir; hangisinin sonuç vereceği içeriğin güncelliğine, kamusal ilgiye ve kişinin toplumsal konumuna göre değişir.
Kurul Kararından Sonra Ne Olur
Kurulun verdiği karar sonucu değiştirmiyorsa uyuşmazlık idari yargıya taşınır; buna karşılık ihlalden doğan maddi ve manevi zararların tazmini genel hükümlere göre hukuk mahkemelerinde istenir. Aynı olayda idari denetim ile tazminat davasının paralel yürütülebileceği gözden kaçırılmamalıdır.
Dosyayı Güçlendiren Ayrıntılar
- Başvurunun tebliğ tarihini kanıtlayan belge saklanmalıdır; süre hesabının tamamı buna dayanır.
- Verinin hangi kanalda, hangi tarihte ve hangi kapsamda yayıldığı ayrı ayrı gösterilmelidir.
- Talep yalnızca hukuki nitelendirmeyle değil, somut zarar anlatımıyla desteklenmelidir.
- Aynı veri birden fazla veri sorumlusundaysa her biri için ayrı başvuru yapılmalıdır.
Burada anlatılanlar genel işleyişe ilişkindir. Verinin niteliği ve saklama yükümlülükleri sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.