KVKK süreçlerinde ilgili kişinin en çok hak kaybettiği nokta, sürelerin birbirine bağlı bir zincir hâlinde işlemesidir. 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru, şikâyet ve dava aşamalarının her biri ayrı bir takvim üretir; halka açık veri işleme faaliyetleri 5651 sayılı Kanunla da kesişebilir. Bu rehber, başvuru süresi ekseninde merci ve yetki analizini konu alır.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula doğrudan yapılan şikâyet, önce veri sorumlusuna başvurulmamışsa işleme alınmaz. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır ve veri sorumlusunun otuz gün içinde yanıt vermesi beklenir. Talebin hangi hakka dayandığı (bilgi talebi, silme, düzeltme, aktarımın bildirilmesi) açıkça yazılmalıdır; genel ifadelerle yapılan başvurular hem yanıtsız kalır hem de şikâyet aşamasında kapsam tartışması doğurur.
Şikâyet Süresi Nasıl Hesaplanır
- Yanıt alınmışsa, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyet edilebilir.
- Her hâlde, veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış günlük üst sınır işler.
- Yanıt verilmemesi hâli de bu üst sınır içinde şikâyet hakkı doğurur.
- Süre kaçırıldığında, aynı talep için yeni bir başvuru yapılarak süre yeniden başlatılmak istenirse mükerrerlik itirazı gündeme gelir.
VERBİS Boyutu
Veri Sorumluları Sicili kaydı, kapsama giren veri sorumluları bakımından bağımsız bir yükümlülüktür. Kayıt bulunmaması ya da bildirilen envanterin fiilî işleme faaliyetiyle örtüşmemesi, tek başına idari yaptırım riski doğurur. İlgili kişi açısından ise sicildeki irtibat kişisi bilgisi, başvurunun doğru muhataba yöneltilmesi bakımından pratik bir doğrulama aracıdır.
Kurul Kararından Sonra Hangi Merci
Kurulun şikâyet üzerine verdiği kararlarla, kabahat niteliğindeki fiiller için uyguladığı idari yaptırım kararlarına karşı izlenecek yollar aynı olmayabilir. Bu ayrım, karar metninde ve tebliğ evrakında yer alan başvuru yolu bilgilendirmesi ile yürürlükteki düzenleme üzerinden doğrulanmalıdır. Yanlış mercie yapılan başvuru, süre korunmadığı takdirde esasın hiç incelenmemesine yol açar.
Dosyayı Ayakta Tutan Kayıtlar
- Başvurunun gönderim tarihini kanıtlayan tebligat veya elektronik kayıt.
- Veri sorumlusunun yanıtı ve yanıtın ulaşma tarihi.
- İşlemeye konu verinin nereden elde edildiğine ilişkin belgeler.
- Zararın doğduğu iddia ediliyorsa buna ilişkin somut kayıtlar.
Burada anlatılanlar tipik akışı özetler; işlenen verinin niteliği ve veri sorumlusunun konumu süreci değiştirebilir. Şikâyet süresi dolmadan bir hukukçudan görüş alınması, sonradan onarılması güç eksikliklerin önüne geçer.