Veri Sorumluları Sicili (VERBİS) yükümlülüğünün ihlali gerekçesiyle gelen idari para cezası, çoğu şirkette önce muhasebeye düşer, sonra hukuka gelir; arada geçen günler ise itiraz süresinden düşer. KVKK ve 6698 çerçevesinde verilen bu cezalarda savunmanın kaderini belirleyen iki soru vardır: hangi mercie, hangi süre içinde başvurulacak.
Cezanın Dayanağını Ayrıştırın
Her idari para cezası aynı yükümlülükten doğmaz. Sicile kayıt yükümlülüğünün hiç yerine getirilmemesi, süresinde yerine getirilmemesi, aydınlatma yükümlülüğünün ihlali ve veri güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınmaması ayrı ayrı değerlendirilir. Savunma metnini yazmadan önce karar metninde hangi yükümlülüğe, hangi tarih aralığı için ceza kesildiği tek tek çıkarılmalıdır. Birden fazla kalem varsa her kalem için ayrı gerekçe kurulmalı; tek bir genel itirazla tüm kalemlerin düşeceği varsayılmamalıdır.
İtiraz Merciinde Yapılan Hata
Uygulamada en riskli aşama budur. İdari para cezalarına karşı başvurulacak yargı yolu, cezanın dayandığı düzenlemeye göre değişir ve KVKK kapsamındaki cezalarda merci konusunda uygulamada tartışma yaşandığı bilinmektedir. Bu nedenle karar/tebligat metninde gösterilen başvuru yolu ve süresi mutlaka esas alınmalı, güncel uygulama teyit edilmeden dilekçe verilmemelidir. Yanlış mercie yapılan başvuru dosyayı çözmez; görev yönünden reddedilir ve bu arada işleyen süre çoğu zaman geri gelmez. Süre riski varsa, doğru merciye süresinde başvurmak her türlü esas argümandan önceliklidir.
Savunmayı Güçlendiren Dört Eksen
- Yükümlülük kapsamı: Şirketin sicile kayıt yükümlüsü olup olmadığı, istisna kapsamında bulunup bulunmadığı
- Fiil ve tarih: Cezaya konu dönemde faaliyetin, çalışan sayısının ve veri işleme hacminin durumu
- Uyum çabası: Envanter, politika, saklama-imha süreçleri ve eğitim kayıtlarının varlığı
- Orantılılık: İhlalin niteliği, tekrar durumu ve doğurduğu somut zarar
Ceza Sonrası Takvim
- Tebliğ tarihini belgeleyin; zarfı ve tebligat mazbatasını saklayın.
- Karar metninde belirtilen başvuru yolu ve süresini ilk gün not edin.
- Cezaya konu dönemin uyum belgelerini derleyin; sonradan üretilmiş izlenimi verecek belge eklemeyin.
- Ödeme yapılacaksa indirimli ödeme seçeneğinin itiraz hakkına etkisini önceden değerlendirin.
- Aynı ihlalin tekrarını önleyecek düzeltici işlemleri başlatın ve tarihlendirin.
Son Söz
VERBİS cezalarında dosyanın kaderi çoğunlukla ilk hafta belirlenir: doğru merci, süresinde dilekçe ve tarihli uyum kayıtları. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinizin veri işleme yapısı ve cezanın dayandığı somut gerekçe farklı bir strateji gerektirebileceğinden, itiraz dilekçesini vermeden önce dosyaya özel hukuki görüş almanız uygun olur.