Belirli ölçütleri aşan veri sorumluları, Veri Sorumluları Sicili'ne (VERBİS) kayıt olmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihmali, KVKK (6698 sayılı Kanun) uyarınca idari para cezasıyla sonuçlanabilir. Bu rehber, kayıt yükümlülüğü ile ceza sürecine itirazı ele alır.
Kimler VERBİS'e Kayıt Olmalı
Kayıt yükümlülüğü herkes için mutlak değildir; yıllık çalışan sayısı, mali büyüklük ve işlenen verinin niteliği gibi ölçütlere göre belirlenir. Özel nitelikli veri işleyen bazı sorumlular için eşikler farklılaşabilir. Bu nedenle ilk adım, işletmenin kayıt kapsamında olup olmadığını doğru saptamaktır. Kapsam değerlendirmesi hatalı yapılırsa, gereksiz kayıt veya cezaya açık bir eksiklik doğar.
İdari Para Cezasının Doğuşu
Kurul, resen veya şikâyet üzerine inceleme yapabilir. Kayıt yükümlülüğüne uymama, aydınlatma yükümlülüğünün ihlali veya veri güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınmaması ayrı ceza kalemleri doğurabilir. Cezanın hangi fiile dayandığının kararda açıkça gösterilmesi, itiraz aşamasında değerlendirilecek ilk husustur.
İtiraz Öncesi Kontrol Listesi
- Cezanın tebliğ tarihi ve itiraz süresinin başlangıcı
- Kararın hangi somut fiile ve kanun hükmüne dayandığı
- Savunma hakkının usulüne uygun tanınıp tanınmadığı
- Cezanın oransallığı ve tekrar durumunun dikkate alınıp alınmadığı
Cezaya Karşı Başvuru Yolu
İdari para cezasına karşı, kabahatler rejimi çerçevesinde yetkili sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Başvuru süresi tebliğden itibaren işlemeye başlar ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Süre kaçırıldığında ceza kesinleşir; bu nedenle tebligat tarihinin doğru saptanması belirleyicidir.
Uyum Odaklı Yaklaşım
Ceza sonrası tek hedef itiraz olmamalı; envanter, aydınlatma metinleri ve güvenlik tedbirleri de gözden geçirilmelidir. Kayıt bilgilerinin güncel tutulması, tekrar eden ihlal riskini azaltır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. İşletmenin büyüklüğü, işlediği verinin türü ve ihlalin kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, somut durumda güncel mevzuata dayalı bir değerlendirme alınması önerilir.