Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi halinde ilgili kişinin elindeki yol haritası bellidir; ancak bu haritanın basamakları atlanırsa şikayet esasa girilmeden sonuçsuz kalabilir. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ilerleyen süreçte belirleyici olan, başvuru süresinin doğru hesaplanmasıdır. Bu rehber, sürecin basamaklarını sıralı biçimde ele alıyor.
Atlanamayan Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, kural olarak doğrudan Kurula şikayette bulunamaz; önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurması gerekir. Bu başvuru, şikayet yolunun ön şartıdır ve tarihinin ispatlanabilir olması gerekir. Başvuru metninde talebin ne olduğu açıkça belirtilmelidir: verinin silinmesi mi, düzeltilmesi mi, işlemenin durdurulması mı yoksa üçüncü kişilere yapılan aktarımın bildirilmesi mi istenmektedir. Muğlak yazılmış bir başvuru, verilen cevabın da muğlak kalmasına yol açar ve şikayet aşamasında tartışma yaratır.
Şikayet Penceresi Nasıl Hesaplanır?
Veri sorumlusunun cevap vermesi için kanunda bir süre öngörülmüştür. İlgili kişi bakımından şikayet süresi ise iki farklı ana bağlanır ve bu ayrım çoğu zaman gözden kaçar:
- Cevabın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen süre
- Her halde başvuru tarihinden itibaren işleyen azami süre
- Cevap hiç verilmediğinde sürenin başvuru tarihine göre hesaplanması
- Cevabın kısmen karşılanması halinde reddedilen kısım yönünden başlangıç anı
İhlal Bildiriminin Dosyadaki Değeri
Veri sorumlusunun ihlali Kurula ve ilgili kişilere bildirme yükümlülüğü, ilgili kişi açısından güçlü bir dayanaktır. Bildirim metninde yer alan ihlal tarihi, etkilenen veri kategorileri ve alınan tedbirler, sonraki tazminat talebinin çerçevesini oluşturur. Bildirim yapılmamışsa, ihlalin öğrenildiği anın nasıl ispat edileceği ayrıca planlanmalıdır; basında çıkan haberler, platform duyuruları veya alınan şüpheli işlem uyarıları bu noktada işlev görür.
Usule Aykırılık Şikayeti Nasıl Düşürür?
Uygulamada en sık rastlanan hata, veri sorumlusuna başvuru yapılmadan doğrudan şikayet yoluna gidilmesi ve bu arada sürelerin işlemeye devam etmesidir. İkinci sık hata, başvurunun muhatabının yanlış belirlenmesidir; hizmet aldığınız şirket ile verinizi fiilen işleyen kuruluş her zaman aynı olmayabilir. Ayrıca kişisel veri ihlali ile itibarı zedeleyen içerik yayımı farklı yollarla ele alınır; ikisi tek dilekçede karıştırıldığında her iki talep de zayıflar. Maddi ve manevi zarar talepleri ise ayrıca genel hükümler çerçevesinde değerlendirilir.
Genel Uyarı
Veri ihlallerinde zaman, hem kanıtın korunması hem de başvuru sürelerinin işlemesi bakımından aleyhe çalışır. Buradaki bilgiler yol gösterici olup her ihlal kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Başvuru veya şikayet metnini hazırlamadan önce dosyanızın hukuken gözden geçirilmesi, süre kaybını önleyecektir.