Kişisel veri ihlallerinde en sık karşılaşılan hata, sürecin yanlış adımdan başlatılmasıdır. 6698 sayılı KVKK, ilgili kişiye doğrudan şikâyet yolunu değil, kademeli bir başvuru düzeni öngörür. 5651 sayılı Kanun ise içeriğe müdahale bakımından ayrı bir yol açar. Aşağıda süreç, başvuru süresi ve merci sırası ekseninde açıklanmaktadır.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, verisinin hukuka aykırı işlendiğini düşündüğünde önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurmalıdır. Bu başvuru, Kurul'a şikâyetin ön şartıdır ve atlanması hâlinde şikâyet incelenmeksizin iade edilebilir. Başvuruda; talebin konusu, hangi verinin hangi işleme faaliyetine konu olduğu ve talep edilen sonuç açık biçimde yazılmalıdır. Silme, yok etme, düzeltme ve üçüncü kişilere bildirim taleplerinin ayrı ayrı ileri sürülmesi, cevabın kapsamını genişletir.
Sürenin Başlangıcı Nasıl Belirlenir?
Şikâyet süresi, veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesine bağlıdır; cevap verilmemesi hâlinde ise Kanun'da öngörülen bekleme süresinin dolmasıyla işlemeye başlar. Bu iki ihtimalin başlangıç anları farklı olduğundan, başvurunun gönderim tarihi ve cevabın tebliğ tarihi ayrı ayrı belgelendirilmelidir. Kayıtlı elektronik posta veya noter kanalı kullanıldığında bu tarihler tartışmasız hâle gelir. Kanun'daki cevap ve şikâyet sürelerinin güncel metinden doğrulanması, hesap hatasının önüne geçer.
Şikâyet Dilekçesinin Kurgusu
- Veri sorumlusunun kimliği ve iletişim bilgileri açıkça gösterilir.
- İhlalin ne zaman ve nasıl öğrenildiği kronolojik olarak anlatılır.
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve alınan cevap ek yapılır.
- Hangi ilkenin ihlal edildiği somut olayla eşleştirilir.
- Talep edilen idari sonuç açık biçimde yazılır.
Yanlış Merci: En Sık Görülen Üç Hata
- Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurul'a şikâyette bulunmak,
- Maddi ve manevi tazminat talebini Kurul'dan istemek; oysa tazminat, görevli mahkemede açılacak davanın konusudur,
- Bir ürün veya hizmet ilişkisi bulunduğu için dosyayı tüketici hakem heyetine taşımak.
Tazminat Yolu ve İdari Süreç Ayrımı
Kurul'un vereceği idari yaptırım kararı, ilgili kişinin uğradığı zararı kendiliğinden karşılamaz. Zararın tazmini için genel hükümlere göre dava açılması gerekir. Bu iki yol paralel yürütülebilir; ancak ispat malzemesi ortaktır. Kurul sürecinde toplanan yazışmalar, tazminat davasında da dayanak oluşturduğundan başvuru dosyasının bütünlüğü baştan korunmalıdır.
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Veri kategorisinin özel nitelikli olup olmaması, ihlalin kapsamı ve veri sorumlusunun statüsü süreci değiştirebileceğinden, süre işlemeye başlamadan bir hukukçuya danışılması faydalı olacaktır.