Kişisel verilere ilişkin bir ihlalde ilgili kişinin elindeki en güçlü araç, doğru sırayla ve süresinde kullanılan başvuru hakkıdır. 6698 sayılı KVKK, Kurula şikâyetten önce veri sorumlusuna başvuruyu zorunlu tutar; bu basamak atlandığında şikâyet esasa girilmeden iade edilir ve arada süre işlemeye devam eder.
Zorunlu İlk Basamak
Başvuru, verisi işlenen kişi tarafından veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır. Başvuruda kimlik bilgileri, talebin konusu ve dayanağı açıkça belirtilmelidir. Veri sorumlusu, başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu sürenin başlangıcı başvurunun ulaştığı tarihtir; bu nedenle gönderim biçiminin ispatlanabilir olması, yani noter, kayıtlı elektronik posta veya sistem üzerinden kayıt bırakan bir kanal seçilmesi önemlidir.
Kurula Şikâyette Süre Hesabı
Başvuru reddedilirse, verilen cevap yetersiz bulunursa veya süresinde cevap verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır. Burada iki süre birlikte işler: cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre. Cevap hiç gelmediğinde ilgili kişinin beklemeyi sürdürmesi, çoğu zaman şikâyet hakkının süre yönünden tartışmalı hâle gelmesine yol açar.
İhlal Bildirimi ile İlgili Kişinin Konumu
Veri ihlali gerçekleştiğinde veri sorumlusunun Kurula ve ilgili kişilere bildirim yükümlülüğü vardır. İlgili kişiye ulaşan bir ihlal bildirimi, kendi başvuru hakkını ortadan kaldırmaz; aksine, ihlalin tarihini ve kapsamını belgeleyen değerli bir dayanaktır. Bildirim metni, etkilenen veri kategorileri ve alınan tedbirler bakımından dikkatle saklanmalıdır.
- Hangi verilerin sızdığının kategori bazında tespiti
- İhlalin öğrenilme tarihi ile bildirim tarihi arasındaki farkın kaydı
- Aynı veriyle yapılan dolandırıcılık girişimlerine dair kayıtlar
- Veri sorumlusunun aydınlatma metni ve açık rıza kayıtlarının örneği
Tazminat Hangi Kapıda İstenir
Kurul, idari yaptırım ve düzeltici işlem yönünden yetkilidir; uğranılan maddi ve manevi zararın karşılanması ise genel mahkemelerde açılacak davanın konusudur. Kurula yapılan şikâyetin tazminat talebini de kapsadığını düşünmek yaygın bir yanılgıdır ve zamanaşımının sessizce ilerlemesine neden olur.
Başvuruyu Güçlendiren Unsurlar
- Talebin somut olarak yazılması: silme, düzeltme, aktarımın durdurulması gibi
- Verinin nereden elde edildiğine dair ipuçlarının belirtilmesi
- Ekonomik veya itibari sonuçların belgelenmesi
- Yazışma trafiğinin tek bir kronolojide tutulması
Her ihlalin kapsamı, etkilenen veri türü ve sorumlusu farklıdır. Başvuru metnini göndermeden önce talebinizin hukuki dayanağını bir hukukçuyla netleştirmeniz, sonraki şikâyet ve dava aşamalarında elinizi güçlendirir.